Archiwum czasopisma
Gospodarka Narodowa


Spis treści numeru 5/2017

Maciej Holko - Oszczędności pracowników, rozwój rynku kapitału i inwestycje zagraniczne - rządowy plan rozwoju z perspektywy postkeynesowskiej, streszczenie, artykuł

Jacek Szlachta, Janusz Zaleski - Challenges of Future EU Cohesion Policy, streszczenie, artykuł

Joanna Stawska, Katarzyna Miszczyńska - The Impact of the European Central Bank’s Interest Rates on Investments in the Euro Area, streszczenie, artykuł

Waldemar Florczak - Wpływ starzejącego się społeczeństwa na długookresowy wzrost gospodarczy Polski do roku 2050, streszczenie, artykuł

Jacek Liwiński - Premia płacowa z kształcenia na studiach podyplomowych, streszczenie, artykuł





Maciej Holko - Oszczędności pracowników, rozwój rynku kapitału i inwestycje zagraniczne - rządowy plan rozwoju z perspektywy postkeynesowskiej

W lutym 2016 r. Rada Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej przyjęła Plan na rzecz odpowiedzialnego rozwoju. W lipcu przedstawiono do konsultacji społecznych projekt Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju, ostatecznie przyjętej w lutym 2017 r.
W dokumentach tych można zauważyć wpływ heterodoksyjnych teorii ekonomicznych, co pośrednio spowodowane było światowym kryzysem finansowym, który podważył ortodoksyjne doktryny. Dokumenty te mają wiele wspólnego z teorią (post)keynesowską i pokrewnymi koncepcjami rozwoju. Rozbieżności dotyczą głównie programu budowy oszczędności pracowniczych i rynków kapitałowych, które w Planie i Strategii postrzegane są jako czynnik wzrostu. Celem artykułu jest wyjaśnienie - oparte na metodzie teoretycznego wnioskowania, przy wykorzystaniu teorii postkeynesowskiej - dlaczego te elementy Planu rozwoju mogą przeciwdziałać w dążeniu do osiągnięcia zamierzonych celów. Wniosek jest następujący: w świetle postkeynesowskiego modelu gospodarki zamkniętej skuteczne nakłonienie pracowników do zwiększenia oszczędności jest antywzrostowe i niezgodne z resztą Planu rozwoju. Natomiast w modelu gospodarki otwartej ich pozytywny wpływ miałby polegać na zwiększonej akumulacji kapitału w małych firmach, osiąganej za sprawą niższej stopy procentowej i nadwyżki eksportowej, co jednak jest zależne od sprzyjających okoliczności, których wystąpienie jest niepewne.

Słowa kluczowe: ekonomia postkeynesowska, Michał Kalecki, paradoks oszczędzania
Kody JEL: E11, E12
Artykuł: PDF



Jacek Szlachta, Janusz Zaleski - Przyszła polityka spójności UE - wyzwania

W UE rozpoczęto debatę na temat kształtu europejskiej polityki spójności (EPS) po roku 2020. Uwarunkowania wewnętrzne i zewnętrzne dla tej debaty są niekorzystne. Globalny kryzys ekonomiczny, który wystąpił po 2007 r., szczególnie dotkliwie dotknął Unię Europejską, zwłaszcza regiony słabe ekonomicznie i peryferyjne. Należy dodać do tego kryzys związany z uchodźcami, wzrost zagrożenia terrorystycznego i dążenia anty integracyjne.
Stwarza to wyjątkowe wyzwanie dla przyszłości UE, a w szczególności dla EPS. Celem artykułu jest poszukiwanie odpowiedzi, jak ukształtować wyróżnioną strefę interwencji strukturalnej przy występowaniu wskazanych uwarunkowań zewnętrznych i dopasować ją do zmieniających się potrzeb. Artykuł przedstawia kluczowe elementy EPS, rzeczywiste procesy zachodzące w układzie terytorialnym UE i wskazuję na konieczność wzmocnienia terytorialnego wymiaru EPS. Ponieważ EPS wymaga udoskonalenia w artykule przedstawiono analizę i rekomendacje w zakresie zwiększenia jej kreatywności i elastyczności, niezbędnych uproszczeń w jej wdrażaniu i zwiększaniu jej efektywności. Artykuł przedstawia również problem finansowania EPS w aspektach: udziału w globalnym budżecie UE, kryteriów alokacji funduszy i terytorialnego wymiaru interwencji strukturalnej. Komplementarność i logika interwencji dla poszczególnych Europejskich Funduszy Strukturalnych i Inwestycyjnych jest zaprezentowana. W konkluzjach zawarto rekomendacje dotyczące procesu kształtowania polityki spójności po roku 2020.

Słowa kluczowe: polityka spójności, interwencja strukturalna UE, globalne i europejskie megatrendy, rozwój regionalny
Kody JEL: F15, F63, R58, R59
Artykuł: PDF



Joanna Stawska, Katarzyna Miszczyńska - Wpływ stóp procentowych banku centralnego na inwestycje w strefie euro

Głównym celem artykułu jest zbadanie wpływu stóp procentowych banku centralnego na inwestycje w strefie euro. Na podstawie przeprowadzonej analizy można wywnioskować, że stopa referencyjna ECB opóźniona o dwa kwartały miała odwrotnie proporcjonalny i statystycznie istotny wpływ na poziom inwestycji w strefie euro w latach 1999-2016. Powinniśmy pamiętać, że badany okres obejmuje silne zawirowania w gospodarkach strefy euro spowodowane przez ostatni kryzys finansowy, które w istotnym stopniu wpłynęły na osłabienie oddziaływania polityki monetarnej na sferę realną gospodarki. Pomimo tego w omawianym okresie zależność pomiędzy podstawową stopą EBC opóźnioną o dwa kwartały a inwestycjami była istotna statystycznie, co może wskazywać na to, że stopa procentowa w omawianym okresie miała znaczenie w procesie oddziaływania banku centralnego na inwestycje.

Słowa kluczowe: bank centralny, stopa procentowa, inwestycje, strefa euro, VAR
Kody JEL: E22, E43, E52, E58, F33
Artykuł: PDF



Waldemar Florczak - Wpływ starzejącego się społeczeństwa na długookresowy wzrost gospodarczy Polski do roku 2050

Głębokie zmiany struktury demograficznej populacji Polski wpłyną na aktywność gospodarczą. Niezależne od uwarunkowań ekonomicznych, zmiany te będą silnie oddziaływały na przyszły rozwój społeczno-ekonomiczny kraju. W artykule oszacowano długookresowy wpływ starzejącego się społeczeństwa na wzrost gospodarczy Polski do roku 2050, mierzony dynamiką PKB per capita. Punktem wyjścia jest tożsamościowa dekompozycja wielkości PKB per capita i powiązanie wszystkich jej komponentów ze strukturą demograficzną populacji. Na podstawie długookresowej prognozy rozwoju demograficznego do roku 2050, opracowanej przez GUS, i adekwatnych metod analitycznych (modele ekonometryczne, shift share, równowaga ogólna) dokonano oceny wpływu starzejącego się społeczeństwa na dynamikę PKB per capita w Polsce do roku 2050. Z analizy wynika, że efekty te w ciągu najbliższych piętnastu lat będą pozytywne, ale od trzeciej dekady bieżącego stulecia spowolnią dynamikę wzrostu.

Słowa kluczowe: PKB per capita, demograficzne uwarunkowania wzrostu, starzejące się społeczeństwo
Kody JEL: C53, C68, E17, J11
Artykuł: PDF



Jacek Liwiński - Premia płacowa z kształcenia na studiach podyplomowych

Celem artykułu jest stwierdzenie, czy kształcenie na studiach podyplomowych podejmowane przez osoby pracujące ma wpływ na wysokość zarobków w głównym miejscu pracy. Z teoretycznego punktu widzenia można oczekiwać pozytywnego wpływu uzupełniania kwalifikacji w tej formie na sytuację jednostki na rynku pracy. Analizę przeprowadzono przy użyciu metody Difference in Differences Propensity Score Matching (DID-PSM), opierając się na danych z Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności (BAEL) dla lat 2001-2013. Tak długi okres analizy pozwolił na porównanie wyników dla okresu sprzed i po akcesji Polski do UE. Wyniki wskazują, że studia dyplomowe miały pozytywny wpływ na wysokość zarobków po sześciu miesiącach od ich zakończenia tylko w latach 2009-2013. Dla całego badanego okresu pozytywne efekty płacowe zaobserwowano natomiast w przypadku wybranych grup absolwentów, tj. kobiet i osób zatrudnionych w sektorze publicznym. Ponadto dla całego badanego okresu studia podyplomowe nie mają wpływu na godzinową stawkę zarobków.

Słowa kluczowe: studia podyplomowe, pracujący, zarobki, metoda DID-PSM
Kody JEL: I26, J24, J31
Artykuł: PDF

Copyright © Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 1931-2017 ISSN 2300-5238