Archiwum czasopisma
Gospodarka Narodowa


Spis treści numeru 6/2015

Marek Lubiński - Efekty ponadgraniczne niekonwencjonalnej polityki monetarnej, streszczenie, artykuł

Piotr Karp - Asymetryczny wpływ zmian kursu walutowego na gospodarkę Polski, streszczenie, artykuł

Paweł Strzelecki, Joanna Tyrowicz - Inferring the Adequacy of Wage Expectations Among the Non-Working, streszczenie, artykuł

Michał Zajfert - Ekonomiczne uwarunkowania funkcjonowania pasażerskiego transportu regionalnego w  Polsce, streszczenie, artykuł

Aneta Kosztowniak - Ekspansja korporacji transnarodowych w  latach 1990-2013, streszczenie, artykuł


Z EKONOMII ŚWIATOWEJ

Gene M. Grossman, Elhanan Helpman - Globalizacja a wzrost gospodarczy, artykuł

Paul M. Romer - Niewłaściwe wykorzystanie matematyki w teorii wzrostu gospodarczego, artykuł


RECENZJE

Recenzja książki: Janusz Beksiak, O załamaniu i poprawie. Teksty publicystyczne, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2015, s. 407 - rec. Elżbieta Adamowicz

Recenzja książki: John Bellamy Foster, Robert W. Mcchesney, Kryzys bez końca. Jak kapitał monopolistyczno-finansowy wywołuje stagnację i wstrząsy od Stanów Zjednoczonych po Chiny, Instytut Wydawniczy Książka i Prasa, Warszawa 2014, s. 382 - rec. Józef Niemczyk

Recenzja książki: Kreatywność i  innowacyjność w  erze cyfrowej. Twórcza destrukcja 2, redakcja naukowa Anna Zorska, Małgorzata Molęda-Zdziech, Bohdan Jung, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa 2014, s. 274 - rec. Roman Wosiek


Spis publikacji w 2015 r.

Lista recenzentów



Marek Lubiński - Efekty ponadgraniczne niekonwencjonalnej polityki monetarnej

Tematem artykułu jest analiza efektów zewnętrznych niekonwencjonalnej polityki monetarnej (unconventional monetary policy, UMP). Tekst odwołuję się do literatury poświęconej mechanizmom transmisji UMP, a także wyników badań empirycznych. Ostatni kryzys finansowy i ekonomiczny wywołał bezprecedensową reakcję ze strony polityki monetarnej. Główne banki centralne odwołały się do wysoce akomodacyjnej polityki pieniężnej, obniżającej stopy procentowe prawie do zera. Ograniczyło to możliwości dalszego stymulowania gospodarki i wymusiło odwołanie się do instrumentów niekonwencjonalnych. Artykuł służy poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie, czy UMP stała się źródłem impulsów transmitowanych z krajów rozwiniętych do rozwijających się. Jeżeli nawet UMP zmniejszyła dysfunkcjonalność rynków finansowych w krajach rozwiniętych, to z drugiej strony mogła wywołać napływ kapitału, zmienność kursów walutowych i niestabilność rynków finansowych w krajach rozwijających się. Wyniki sugerują, że faktycznie występują znaczące efekty zewnętrzne, trudno natomiast jednoznacznie ocenić, czy są one pozytywne czy negatywne. Ponadto UMP wydaje się wywierać podobny wpływ na gospodarkę jak polityka konwencjonalna. Wskazuje to, że większe znaczenie może mieć charakter polityki, a nie konkretne formy w jakich jest prowadzona.

Słowa kluczowe: niekonwencjonalna polityka monetarna, kryzys finansowy, luzowanie ilościowe
Kody JEL: E32, E52, G10
Artykuł: PDF



Piotr Karp - Asymetryczny wpływ zmian kursu walutowego na gospodarkę Polski

Celem artykułu jest analiza odmienności reakcji gospodarki Polski w zależności od zmian kursu walutowego wywołujących aprecjację lub deprecjację złotego względem euro. Cechą charakterystyczną gospodarek otwartych o małej i średniej wielkości, do których zalicza się również Polska, jest duża wrażliwość na oddziaływanie wielu egzogenicznych szoku. Wahania kursu walutowego są impulsami, które silnie oddziałują na wymianę zagraniczną, poziom cen i funkcjonowanie całego systemu ekonomicznego.
Ze względu na złożoność relacji miedzy zmiennymi ekonomicznymi, przeprowadzenie właściwych analiz symulacyjnych możliwe jest jedynie na kompletnym modelu makroekonometrycznym. W tej roli wykorzystany został miesięczny model WM-1, który w swej strukturze zawiera również asymetryczne równania postaci TECM. W dwóch symulacjach przyjęto założenie o utrzymujących się przez trzy miesiące egzogenicznych symetrycznych szokach wpływających bezpośrednio na aprecjację i deprecjację kursu walutowego. Wprowadzone zaburzenia powodują uruchomienie mnożnika kursowego i w konsekwencji reakcję wszystkich zmiennych makroekonomicznych. W zależności od kierunku impulsu reakcja systemu ma charakter asymetryczny, zarówno pod względem siły reakcji, jak i szybkości powrotu do rozwiązania bazowego. Wyniki analiz symulacyjnych wskazują na silniejszą reakcję powodowaną aprecjacją złotego niż deprecjacją. Wprowadzone zaburzenie płynące bezpośrednio ze sfery nominalnej pobudza także zmiany procesów produkcji, inwestycji i zatrudnienia, a więc całej sfery realnej, i utrzymują się przez okres znacznie dłuższy niż okres oddziaływania samego impulsu.

Słowa kluczowe: kurs walutowy, progowe modele korekty błędem, asymetryczność reakcji, analizy symulacyjne
Kody JEL: C51, C53, F31
Artykuł: PDF



Paweł Strzelecki, Joanna Tyrowicz - Metoda oceny adekwatności oczekiwań płacowych osób niepracujących

Pojęcie płacy progowej różni się zarówno koncepcyjnie, jak i empirycznie od kategorii oczekiwań płacowych. Celem artykułu jest przedstawienie metody oceny adekwatności obu typów oczekiwań dotyczących płac osób, które nie pracują. Metoda ta jest użyta do zweryfikowania hipotezy o adekwatności płac progowych i oczekiwań płacowych bezrobotnych w Polsce. W artykule przeanalizowano, w jakim stopniu płace progowe oraz oczekiwania płacowe osób bezrobotnych są uzasadnione rynkową wyceną pracy osób o identycznych charakterystykach. W analizie wykorzystane zostały dane o oczekiwaniach płacowych (ankieta Narodowego Banku Polskiego) oraz płacach progowych (Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności). Do oceny adekwatności oczekiwań płacowych użyto metod parametrycznych i nieparametrycznych umożliwiających porównanie rozkładów płac progowych, oczekiwań płacowych oraz skonstruowanych płac kontrfaktycznych.
Wyniki analizy wskazują, że płace oczekiwane pozostają wyższe od płac progowych oraz są dodatnio skorelowane z presją płacową w gospodarce. Ponadto wyniki potwierdzają hipotezę, że oczekiwania płacowe osób bezrobotnych w Polsce w latach 2011–2014 nie były nadmierne. Wynik ten jest ważny, gdyż w przypadku, gdy oczekiwania płacowe osób bezrobotnych są wyższe niż ich wycena rynkowa, stanowi to źródło zjawiska bezrobocia i współwystępującej presji płacowej.

Słowa kluczowe: Mincerowskie równanie płac, rozkład kontrfaktyczny, płaca progowa, oczekiwania płacowe, presja płacowa, BAEL
Kody JEL: J31, J64
Artykuł: PDF



Michał Zajfert - Ekonomiczne uwarunkowania funkcjonowania pasażerskiego transportu regionalnego w  Polsce

Można postawić tezę, że istnieje wiele przyczyn mających wymiar ekonomiczny, które sankcjonują większe w porównaniu z transportem drogowym zaangażowanie państwa w regionalny transport kolejowy. Dla wykazania tej tezy posługuję się danymi empirycznymi, obejmującymi segmenty sektora transportowego sporządzanymi przez GUS i UTK oraz rocznymi sprawozdaniami poszczególnych przewoźników kolejowych.
Mający miejsce w ostatnich latach spadek przewozów realizowanych przez transport publiczny na obszarach peryferyjnych intuicyjnie wydaje się oczywisty. Znajduje to potwierdzenie w przedstawionych danych statystycznych GUS. Ten negatywny trend potęguje nadal nierozwiązany problem organizacji kolejowych przewozów regionalnych, mimo istnienia opisanych prób wdrażania dobrych praktyk. Ocena przedstawionego problemu na podstawie prostej relacji bezpośrednich kosztów i możliwych do uzyskania przychodów na wstępie określiłaby ekonomicznie uzasadnione rozwiązanie, tj. zaniechanie deficytowych przewozów. Jednak sprawny transport publiczny, realizując ważne społecznie zadania, przynosi ogółowi społeczeństwa wymierne korzyści. Przedstawiona w artykule analiza wskazuje, że możliwa jest kwantyfikacja kosztów zewnętrznych transportu mogących opisać korzyści osiągane przez społeczeństwo. Pozwala to na określenie racjonalnego poziomu dotacji do funkcjonowania transportu publicznego maksymalizującego korzyści ekonomiczne osiągane dzięki temu przez użytkowników i ogół społeczeństwa.

Słowa kluczowe: transport publiczny, transport regionalny, transport kolejowy, usługi użyteczności publicznej
Kody JEL: O18, R41, R42
Artykuł: PDF



Aneta Kosztowniak - Ekspansja korporacji transnarodowych w  latach 1990-2013

Celem artykułu jest przedstawienie ekspansji korporacji transnarodowych (KTN), z uwzględnieniem liczby filii zagranicznych i ich pozycji ekonomicznej oraz zidentyfikowanie kluczowych sektorów zainteresowania w latach 1990–2013. Postawiono trzy zasadnicze pytania: 1) jakie ważniejsze zmiany nastąpiły w ekspansji KTN? 2) czy rośnie znaczenie KTN z krajów rozwijających się i krajów transformacji gospodarczej, a jeśli tak, to z jakich regionów? oraz 3) jakie są dalsze perspektywy rozwoju KTN w gospodarce światowej? Tekst powstał głównie na podstawie analizy literatury przedmiotu oraz danych statystycznych UNCTAD. Sformułowano tezę, iż od lat 90. XX w. rośnie udział KTN z krajów rozwijających się i krajów transformacji w zagranicznych inwestycjach bezpośrednich (ZIB), wobec jego spadku ze strony krajów rozwiniętych. Świadczy to o wzroście siły inwestycyjnej korporacji wywodzących się z tych państw, a w przyszłości oznaczać będzie wzrost konkurencji globalnej. Główne wioski z przeprowadzonej analizy są następujące: 1) nastąpił wzrost ekspansji KTN, zauważalny we wzroście liczby koncernów i ich filii za granicą oraz pozycji ekonomicznej, 2) wzrósł udział KTN z krajów rozwijających się i krajów transformacji w inwestycjach realizowanych za granicą, 3) w 2011 r. doszło do zrównania wartości napływu strumieni ZIB na rynki krajów rozwiniętych z napływem na rynki krajów rozwijających się i krajów transformacji, 4) w ostatniej dekadzie, KTN z regionu Azji (Chin) uczestniczą w fuzjach i przejęciach, osiągając dodatnie salda nabycia netto, wobec sald sprzedaży netto wykonywanych przez korporacje ze strony krajów rozwiniętych (USA, Wielka Brytania czy Niemcy), 5) przewiduje się, że nastąpi spotęgowanie konkurencji globalnej pomiędzy KTN, ze względu na chęć „utrzymania” szybkiego wzrostu potencjału korporacji z krajów rozwijających się i krajów transformacji, wobec chęci „odzyskania” dynamiki wzrostu sprzed kryzysu finansowego przez korporacje z krajów rozwiniętych.

Słowa kluczowe: korporacje transnarodowe, filie zagraniczne, ZIB, sektory, kraje rozwinięte, kraje rozwijające się
Kody JEL: F21, F23, F60
Artykuł: PDF

Copyright © Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 1931-2017 ISSN 2300-5238