Archiwum czasopisma
Gospodarka Narodowa


Spis treści numeru 6/2014

Sławomir Pastuszka - Interwencjonizm czy liberalizacja w polityce regionalnej?, streszczenie, artykuł

Zbigniew Kuchta - Sztywność płac nominalnych w modelach DSGE małej skali. Analiza empiryczna dla Polski, streszczenie, artykuł

Paweł Dykas, Tomasz Misiak - Determinanty podstawowych zmiennych rynku pracy w polskich powiatach w latach 2002–2011, streszczenie, artykuł

Tomasz Jędrzejowicz, Kamila Sławińska - Shifting from Labor to Consumption Taxes: The Impact on Tax Revenue Volatility, streszczenie, artykuł

Ewa Cieślik - African Sovereign Wealth Funds: Facts and Figures, streszczenie, artykuł

Jakub Ziółkowski - Decyzje konsumentów na rynku edukacji wyższej na przykładzie wyboru wykładowców przez studentów Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, streszczenie, artykuł


Z EKONOMII ŚWIATOWEJ

Christian Dustmann, Bernd Fitzenberger, Uta Schönberg, Alexandra Spitz‑Oener - Od chorego człowieka Europy do ekonomicznej megagwiazdy: odradzająca się gospodarka Niemiec, artykuł


RECENZJE

Recenzja książki: Wojciech Pacho, Stagnacja gospodarcza i innowacje techniczne w okresie przedindustrialnym, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Oficyna Wydawnicza, Warszawa 2013, s. 169 - rec. Krzysztof Malaga

Recenzja książki: Łukasz Ambroziak, Wpływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych na handel wewnątrzgałęziowy państw Grupy Wyszehradzkiej, Monografie ­IBRKK, Instytut Badań Rynku, Konsumpcji i Koniunktur, Warszawa 2013, s. 212 - rec. Elżbieta Czarny


KONFERENCJE

Institutions that Change the World - Maria Lissowska


Spis publikacji w 2014 r.

Lista recenzentów



Sławomir Pastuszka - Interwencjonizm czy liberalizacja w polityce regionalnej?

Celem pracy jest odpowiedź na pytanie, czy i w jakim zakresie w kreowaniu polityki regionalnej można wykorzystać dorobek koncepcji teoretycznych nurtu klasycznego ­i/­lub nurtu keynesowskiego?
Podjęte w artykule rozważania są próbą rozstrzygnięcia dylematu, czy polityka regionalna powinna mieć charakter tradycyjnej polityki wyrównawczej, co oznaczałoby zawężenie wsparcia tylko do najbiedniejszych regionów, czy powinna być nastawiona na wspieranie bogatszych obszarów. Starając się osiągnąć wyznaczony cel pracy, dokonano przeglądu dotychczasowych rozważań na temat mechanizmów rozwoju społeczno‑gospodarczego w układzie regionalnym, przy zastosowaniu metody analizy literatury przedmiotu.
Analiza wykazała, że przy kreowaniu polityki regionalnej należy zachować racjonalną równowagę między wpływem zarówno liberalizmu, jak i interwencjonizmu. Kluczową rekomendacją płynącą z takiego podejścia pod adresem polityki regionalnej jest promowanie modelu policentrycznej umiarkowanej koncentracji,której istotą jest wzmocnienie średnich i małych miast oraz budowanie funkcjonalnej sieci powiązań między nimi oraz między tymi ośrodkami i otaczającymi je obszarami. Tak wzmacniane gospodarczo obszary (otaczające miasta), będąc naturalnym zapleczem aglomeracji, mogą stać się ich równorzędnymi partnerami i jednocześnie dodatkowym bodźcem rozwoju regionu. Dlatego działania finansowane z publicznych środków powinny zmierzać do uruchomienia (tam gdzie ich nie ma), uzupełnienia (tam gdzie jest ich niewiele) i wzmocnienia (tam gdzie są relatywnie słabe) wewnętrznego potencjału poszczególnych subregionów. Priorytetem interwencji polityki regionalnej powinno być finansowanie wszelkich działań nakierowanych na ułatwienie w tworzeniu i funkcjonowaniu lokalnych przedsiębiorstw, mających kluczowe znaczenie dla potencjału wewnętrznego subregionów, wzmocnienie sieci powiązań formalnych i nieformalnych między tymi przedsiębiorstwami, instytucjami naukowo­‑badawczymi, ośrodkami doradczo­‑szkoleniowymi i administracją publiczną.

Słowa kluczowe: polityka regionalna, rozwój regionalny, interwencjonizm, liberalizm
Kody JEL: O11, O12
Artykuł: PDF



Zbigniew Kuchta - Sztywność płac nominalnych w modelach DSGE małej skali. Analiza empiryczna dla Polski

Celem pracy jest empiryczna weryfikacja założenia o istnieniu sztywności płac nominalnych w modelach DSGE, estymowanych dla gospodarki polskiej. Weryfikacja ta została dokonana dzięki bayesowskiemu porównaniu modelu lepkich cen z modelem lepkich cen i płac, a także z ich rozszerzeniami na przypadek indeksacji.
Podstawę porównania stanowiły kwartalne dane z lat 1995–2011, na podstawie których oszacowano każdy z analizowanych modeli. Następnie, dla każdego z nich obliczono gęstość brzegową oraz odniesiono je do siebie uzyskując czynnik Bayesa.
Uzyskane wyniki dowodzą, że model lepkich płac i cen charakteryzuje się najlepszym dopasowaniem do analizowanej próby. Założenie indeksacji nie wpływało istotnie na dopasowanie modelu do danych zarówno w przypadku modelu o doskonale elastycznych, jak i lepkich płacach nominalnych. Ponadto porównanie funkcji reakcji na impuls pokazało, że model o lepkich cenach i płacach nominalnych implikuje inne, niż model lepkich cen, funkcje reakcji na impuls. Jednocześnie otrzymane oszacowania parametrów były w znacznym stopniu determinowane przez założenie sztywności nominalnej płac.

Słowa kluczowe: sztywności nominalne cen i płac, dynamiczne modele równowagi ogólnej, bayesowskie porównywanie modeli, indeksacja cen i płac
Kody JEL: J30, E30, E32, C52
Artykuł: PDF



Paweł Dykas, Tomasz Misiak - Determinanty podstawowych zmiennych rynku pracy w polskich powiatach w latach 2002–2011

Celem artykułu jest próba endogenizacji wybranych zmiennych rynku pracy takich jak wydajność pracy, płace realne brutto czy przyrost stóp bezrobocia w Polsce na poziomie powiatów w latach 2002–2011. Dokonano zatem analizy wpływu wybranych determinant na wyżej wymienione zmienne bazując na wnioskach wynikających z modeli teoretycznych takich jak: modele wzrostu gospodarczego, modelu płac efektywnościowych oraz, jak w przypadku przyrostu stóp bezrobocia, bezpośrednio z definicji stopy bezrobocia. Analizy prowadzono opierając się na danych panelowych z lata 2002–2011 dla wszystkich (wówczas) powiatów (379) Polski a także w wyodrębnionych grupach powiatów ziemskich (314) i grodzkich (65), wykorzystując metody ekonometrii przestrzennej – równania regresji z efektami indywidualnymi (fixed effect) i zmiennymi przełącznikowymi. Dane uzyskano z GUS, jak i bazowano na danych oszacowanych przez autorów.
Przeprowadzone analizy wykazały, że przyjęte determinanty w badaniach empirycznych potwierdzają wnioski wynikające z rozważań teoretycznych, przy czym oszacowane parametry były zróżnicowane w zależności od przyjętej grupy oraz metody estymacji. Zatem wydajność pracy była determinowana przez techniczne uzbrojenie pracy, wyjściowy poziom łącznej produktywności czynników produkcji i przez stopę postępu technicznego. Względne płace realne brutto były objaśniane przez stopę bezrobocia i względną wydajność pracy. Przyrosty stopy bezrobocia wynikały zaś ze zmienności stóp bezrobocia notowanych w poprzednim roku i ze stopy wzrostu realnego PKB.

Słowa kluczowe: rynek pracy, bezrobocie lokalne, względne płace brutto, wydajność pracy na poziomie lokalnym, PKB na poziomie powiatów
Kody JEL: J01, J31, J64, R23
Artykuł: PDF



Tomasz Jędrzejowicz, Kamila Sławińska - Przejście od opodatkowania pracy do opodatkowania konsumpcji - wpływ na zmienność dochodów podatkowych państwa

Celem artykułu jest wyznaczenie długo- i krótkookresowych elastyczności wpływów podatkowych względem ich bazy podatkowej oraz sprawdzenie występowania asymetrii w tempie dostosowań a także krótkookresowych odchyleniach od stanu równowagi. Badanie obejmuje dwie najważniejsze kategorie podatków w Polsce – podatek od wartości dodanej oraz składki na ubezpieczenia społeczne – w latach 1999–2013. Otrzymane wyniki wskazują, że elastyczności długookresowe dla obydwu kategorii podatków są bliskie jedności. Ponadto elastyczności krótkookresowe oszacowane na podstawie asymetrycznego modelu korekty błędem oraz regresji rolowanej wskazują na większą wahliwość wpływów z podatku VAT. Zatem wzrost obciążenia podatkami konsumpcyjnymi prowadzi do większej podatności finansów publicznych na wahania związane z cyklem gospodarczym.

Słowa kluczowe: polityka fiskalna, elastyczności podatkowe, podatek od wartości dodanej, składki na ubezpieczenie społeczne
Kody JEL: E62, H2, H68
Artykuł: PDF



Ewa Cieślik - Afrykańskie narodowe fundusze inwestycyjne: Wprowadzenie do charakterystyki wehikułów

Celem artykułu jest przegląd najważniejszych cech państwowych funduszy inwestycyjnych (sovereign wealth funds – SWFs), utworzonych w wyniku zgromadzonych rezerw walutowych w krajach afrykańskich eksportujących surowce naturalne. W opracowaniu podjęto próbę wskazania celów inwestycyjnych wybranych SWFs z Afryki. Stąd artykuł należy uznać za empiryczny. Zastosowana metoda badawcza opiera się na możliwie szczegółowej analizie dostępnych danych statystycznych i informacji z działalności inwestycyjnej SWFs z ostatnich dwudziestu lat. Wnioski z analizy wskazują, że z uwagi na niską (lub brak) transparentność afrykańskich SWFs, zgromadzenie niezbędnych danych statystycznych i ogólnych informacji oraz literatury fachowej na temat rozwiązań instytucjonalnych i strategii inwestycyjnych tych wehikułów nadal pozostaje dużym wyzwaniem. W analizie uwzględniono także raporty i artykuły publicystyczne, które w celu zwiększenia rzetelności skonfrontowano z różnymi źródłami informacji. Należy podkreślić, że ze względu ma niewielkie rozmiary afrykańskich SWFs, ich rola w stymulowaniu rozwoju gospodarczego kontynentu jest ograniczana przez wiele instytucjonalnych, ekonomicznych i przede wszystkim politycznych zakłóceń. Jednocześnie afrykańskie SWFs nie stanowią jednorodnej grupy. Działalność SWFs może być korzystna dla gospodarki wewnętrznej krajów­‑założycieli, jeśli wehikuły są wykorzystywane i skonstruowane w sposób umożliwiający wykorzystanie ich pełnego potencjału. W praktyce oznacza to, że większość afrykańskich SWFs musiałby poszerzyć swoje obszary działalności i wprowadzać stopniowo instrumenty zmierzające do promowania rozwoju gospodarczego, międzypokoleniowego podziału zasobów, utrzymania stabilizacji sektora finansowego i popularyzowania integracji regionalnej.

Słowa kluczowe: narodowy fundusz inwestycyjny, Afryka, cel inwestycji
Kody JEL: F21, G23, O16, O55
Artykuł: PDF



Jakub Ziółkowski - Decyzje konsumentów na rynku edukacji wyższej na przykładzie wyboru wykładowców przez studentów Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie

Celem opisanego badania było zidentyfikowanie czynników i metod, które będą skutecznie wspierały studentów w podejmowaniu decyzji o wyborze prowadzących wykłady (przy maksymalizacji ich użyteczności) na studiach I stopnia w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie (SGH). Autor omawia cztery strategie zachowań studenckich: stypendialną, strachu, kierunkową i rekrutacji. Istotnym punktem badania była analiza preferencji przed i po wprowadzeniu zmian instytucjonalnych na uczelni (dotyczących ­m.­in. programu nauczania oraz procesu deklaracji wyboru wykładowców poprzez Wirtualny Dziekanat1). W części empirycznej wykorzystano: statystyki opisowe, modele mieszane, logitowe, probitowe, quasi­‑dwumianowe, regresję liniową, Poissona, wielomianową regresję logistyczną i algorytm C4.5 Quinlana. Do pracy wykorzystano dane Centrum Informatycznego SGH. Trafność prognoz (oceniania poprzez analizę wartości prognozowanych i rzeczywistych) przygotowanych modeli wahała się pomiędzy 66 a 88% (większość z nich stanowiła ponad 72%). Na podstawie badania stwierdzono, że istnieją metody analityczne mogące pomóc studentowi w optymalizacji decyzji wyboru wykładowców tak, aby maksymalizował on swoją użyteczność. Jednocześnie wskazano, że te metody mogą wesprzeć uczelnię przy przygotowywaniu oferty dydaktycznej (wiedza na temat popytu i podaży).

Słowa kluczowe: preferencje, deklaracje, studenci, optymalizacja, wykładowcy
Kody JEL: A22, C01, C02, C61, D12, D40, D41, I20, I21, I23
Artykuł: PDF

Copyright © Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 1931-2017 ISSN 2300-5238