Archiwum czasopisma
Gospodarka Narodowa


Spis treści numeru 2/2014

Adam Koronowski - Dual Currency System as a Solution to the Eurozone Crisis, streszczenie, artykuł

Piotr Ptak - Medium- and Long-Term Fiscal Sustainability in Europe, streszczenie, artykuł

Małgorzata Stefania Lewandowska - Innowacje otwarte polskich przedsiębiorstw, streszczenie, artykuł

Agata Adamska, Piotr Urbanek - Fundusze inwestycyjne w nadzorze korporacyjnym w polskich spółkach publicznych, streszczenie, artykuł

Dorota Kobus-Ostrowska - Struktura bezrobocia osób niepełnosprawnych w województwie łódzkim, streszczenie, artykuł

Lidia Danik, Elżbieta Duliniec - Różnice kulturowe a międzynarodowa współpraca przedsiębiorstw, streszczenie, artykuł

Beata Namyślak - Sektor kreatywny w gospodarce, streszczenie, artykuł


RECENZJE

Recenzja książki: Jan Toporowski, Dlaczego gospodarka światowa potrzebuje krachu finansowego i inne krytyczne eseje o finansach i ekonomii finansowej, Książka i Prasa, Warszawa 2012, s. 250 - rec. Marek Lubiński





Adam Koronowski - System dwuwalutowy jako rozwiązanie kryzysu strefy euro

Celem artykułu jest wskazanie znaczenia, jakie wprowadzenie dwuwalutowego systemu może mieć dla rozwiązania obecnych gospodarczych problemów kilku krajów strefy euro, przede wszystkim Grecji. Proponowany dwuwalutowy system oznacza utrzymanie uczestnictwa w strefie euro z jednoczesnym przywróceniem waluty krajowej, „nowej drachmy”.
Uzasadnienie omawianej koncepcji wynika z analizy źródeł i charakteru obecnego kryzysu, który cechuje znaczna utrata międzynarodowej konkurencyjności i nierównowaga płatnicza krajów szczególnie dotkliwie dotkniętych przez kryzys. Analiza ta prowadzi do wniosku, że dewaluacja (raczej niż „wewnętrzna dewaluacja”) może być kluczowym elementem uzdrowienia sytuacji.
Dewaluacja wymaga jednak przywrócenia krajowej waluty i - w ramach propozycji znanych z literatury - denominacji w nowej walucie istniejących zobowiązań i należności. To niesie poważne problemy natury prawnej, politycznej i ekonomicznej. Ukazana skala tych problemów prowadzi do wniosku, że opuszczenie strefy euro z chwilą wprowadzenie własnej waluty miałoby katastrofalne skutki. Wprowadzenie systemu dwuwalutowego pozwala wykluczyć lub zminimalizować ujemne konsekwencje przywrócenia własnej waluty. Artykuł przedstawia schemat możliwych działań zmierzających do skutecznego wprowadzenia systemu dwuwalutowego mającego na celu odzyskanie międzynarodowej konkurencyjności.

Słowa kluczowe: strefa euro, integracja walutowa, system dwuwalutowy
Kody JEL: E52, F31, F33
Artykuł: PDF



Piotr Ptak - Średnio- i długookresowa stabilność fiskalna w Europie

Celem artykułu jest przedstawienie koncepcji stabilności fiskalnej w świetle raportu Komisji Europejskiej Fiscal Sustainability Report 2012 oraz jego krytyczna analiza.
Analiza rozpoczyna się od przedstawienia ogólnej koncepcji stabilności fiskalnej, a następnie wprowadza podejście zastosowane w raporcie. Szczegółowo przedstawione zostały wskaźniki stabilności fiskalnej S1 i S2 w kontekście kryzysu zadłużenia, procesu starzenia się społeczeństwa, a także przy uwzględnieniu implikacji płynących z ekonomii politycznej.
Przyjęta przez autora metodologia opiera się na podejściu analitycznym, które umożliwia ocenę stabilności fiskalnej. Ponadto w artykule zastosowano analizę opisową oraz metodę porównawczą. Zostały skomentowane wyniki pomiaru stabilności fiskalnej w Europie i w Polsce. Zakres analizy stabilności finansów publicznych został rozszerzony o Polskę w celu uwzględnienia podwyższenia ustawowego wieku emerytalnego do lat 67 dla kobiet i mężczyzn oraz ukazania jego wpływu na stabilność finansów publicznych w średnim i długim horyzoncie czasowym.
W końcowej części artykułu, oprócz wniosków, wyodrębnione zostały zalety i wady podejścia zastosowanego w raporcie. Pomimo faktu, że przedstawiona tam koncepcja nie może zostać bezpośrednio zastosowana w bieżącej polityce gospodarczej - ze względu na wysoką wrażliwość wskaźników stabilności na zmiany parametrów - Raport o stabilności fiskalnej powinien służyć jako istotny dokument rządowy, regularnie uaktualniany, niemniej wymagający sporej dozy obiektywizmu.

Słowa kluczowe: stabilność fiskalna, wskaźniki stabilności fiskalnej S1 i S2, saldo pierwotne budżetu, dług publiczny, proces starzenia się społeczeństwa
Kody JEL: H62, H63, H75, E62
Artykuł: PDF



Małgorzata Stefania Lewandowska - Innowacje otwarte polskich przedsiębiorstw

Celem opracowania jest ocena wpływu działań przedsiębiorstw w ramach innowacji otwartych (nieodpłatnego korzystania z informacji, współpracy w innowacjach oraz zakupu wiedzy) na ich sprawność innowacyjną, jak również określenie determinantów tych działań. Analiza prowadzona jest na danych z polskiej wersji kwestionariusza Community Innovation Survey (CIS) za lata 2008-2010. Próba to 7783 średnie i duże przedsiębiorstwa przemysłowe, z których ostatecznie do dalszych analiz wyodrębniono N = 990 firm. Na podstawie wyników modelu równań strukturalnych stwierdzono statystycznie istotny związek między współpracą w innowacjach z konkurentami, jak również faktem prowadzenia w przedsiębiorstwie prac B&R w sposób ciągły, a sprawnością innowacyjną badanych podmiotów, mierzoną zlogarytmizowanym udziałem procentowym sprzedaży produktów innowacyjnych. Analiza wartości krytycznych między parametrami pozwoliła ustalić hierarchię cech przedsiębiorstwa determinujących innowacje otwarte. Analiza makro indirect Hayesa pozwoliła z kolei ustalić mediacyjną rolę współpracy w innowacjach z różnymi partnerami w podziale na krajowych i zagranicznych w związku między poziomem chłonności wiedzy a sprawnością innowacyjną (mierzoną jako logarytm procentowego udziału w sprzedaży innowacji radykalnych i imitacji). Wyniki badania wskazują na złożoność relacji między analizowanymi zmiennymi zależnymi i niezależnymi i prowadzą do wniosku, że proces innowacji nie może być zredukowany wyłącznie do związków linearnych.

Słowa kluczowe: open innovation, innovation performance, innovative enterprise, Community Innovation Survey
Kody JEL: O31, O32
Artykuł: PDF



Agata Adamska, Piotr Urbanek - Fundusze inwestycyjne w nadzorze korporacyjnym w polskich spółkach publicznych

Celem artykułu była ocena roli, jaką pełnią towarzystwa funduszy inwestycyjnych (TFI) jako akcjonariusze w spółkach notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie na koniec 2006 r., 2008 r. i 2010 r. Przedmiotem analizy były udziały TFI w kapitale spółek publicznych, ich pozycja w stosunku do największych akcjonariuszy, charakterystyka spółek publicznych, których akcje znajdują się w portfelach funduszy inwestycyjnych, ze względu na ich wielkość i typ akcjonariusza dominującego oraz wynikające z tego implikacje dla takich aspektów funkcjonowania spółek, jak polityka kadrowa, wyniki ekonomiczne, zmiany w składzie akcjonariatu.
Otrzymane rezultaty pokazują na ograniczoną rolę, jaką mogą pełnić fundusze inwestycyjne w procesach nadzoru korporacyjnego w polskich spółkach publicznych. Wynika to przede wszystkim z relatywnie niewielkiej skali zaangażowania kapitałowego funduszy. To, że spółki, w których akcjonariacie występują fundusze inwestycyjne, charakteryzują się na ogół bardziej korzystnymi standardami nadzoru korporacyjnego może wynikać z przewagi TFI w stosunku do innych akcjonariuszy, jeśli chodzi o ocenę spółek portfelowych. Prowadzi to do selekcji lepszych spółek do portfeli i może oznaczać, że TFI stają się beneficjentami lepszych procedur nadzorczych stosowanych przez akcjonariuszy większościowych, legitymizując tylko swoją obecnością w akcjonariacie wysoką jakość tych procedur.

Słowa kluczowe: nadzór korporacyjny, fundusze inwestycyjne, spółki publiczne
Kody JEL: G23, G32
Artykuł: PDF



Dorota Kobus-Ostrowska - Struktura bezrobocia osób niepełnosprawnych w województwie łódzkim

Celem artykułu jest wskazanie czynników determinujących bezrobocie wśród osób niepełnosprawnych w Polsce oraz identyfikacja struktury bezrobocia w tej grupie. Realizacja celu stała się możliwa dzięki porównaniu zbiorowości osób niepełnosprawnych w Polsce i mieszkańców województwa łódzkiego, przy uwzględnieniu wybranych kryteriów. Analizę przeprowadzono w oparciu o sprawozdania MPiPS-01 oraz MPiPS-07. Wybór miejsca analizy nie jest przypadkowy, bowiem przez ostatnie trzy lata województwo łódzkie dominowało pod względem liczby osób niepełnosprawnych w Polsce. To również miejsce o wysokiej stopie bezrobocia dotyczącego osób długotrwale pozostających bez pracy.
Z przeprowadzonych badań wynika, że systematycznie wzrasta liczba bezrobotnych niepełnosprawnych powyżej 55 lat, a ponad połowa osób niepełnosprawnych jest w wieku 49-59 lat. Bezrobotni niepełnosprawni to częściej mężczyźni niż kobiety. Co więcej, co trzecia osoba niepełnosprawna w województwie łódzkim i co piąta w Polsce nabyła niepełnosprawność pracując w warunkach szkodliwych. Bezrobotni niepełnosprawni są gorzej wykształceni niż bezrobotni ogółem, aż 70% osób deklaruje wykształcenie zasadnicze zawodowe i poniżej. Niestety, pracy poszukują również osoby niepełnosprawne z wykształceniem policealnym i wyższym. Analizowana grupa bardziej niż bezrobotni ogółem narażona jest na długotrwały stan pozostawania bez pracy. Przedłużanie czasu poszukiwania pracy bądź wielokrotnie podejmowane nieudane próby jej znalezienia wywołują poczucie odrzucenia, a następnie izolację w społeczeństwie i niechęć do podjęcia pracy w ogóle. Ostatecznie coraz częściej osoby niepełnosprawne rezygnują z poszukiwania pracy lub nie potwierdzają gotowości jej podjęcia, tracąc status osoby bezrobotnej.

Słowa kluczowe: niepełnosprawny, aktywizacja zawodowa, bezrobotni, bierni zawodowo
Kody JEL: J14, J64, J71
Artykuł: PDF



Lidia Danik, Elżbieta Duliniec - Różnice kulturowe a międzynarodowa współpraca przedsiębiorstw

Celem artykułu jest analiza wybranych aspektów międzynarodowej współpracy przedsiębiorstw funkcjonujących w różnych kręgach kulturowych. Analizę przeprowadzono na przykładzie polskich przedsiębiorstw współpracujących z partnerami z Chin i Niemiec.
W artykule dokonano przeglądu koncepcji dotyczących relacji przedsiębiorstw oraz najpowszechniej używanych w analizach porównawczych typologii kultur narodowych. Następnie przeanalizowano wyniki wcześniejszych badań kultur Polski, Chin i Niemiec, co dało podstawy do twierdzenia, że państwa te należą do odrębnych kręgów kulturowych. Studia literatury pozwoliły na sformułowanie szeregu hipotez dotyczących zależności relacji przedsiębiorstw od kraju pochodzenia i od kierunku współpracy (eksport-import). Hipotezy te zostały zweryfikowane na podstawie wyników badania empirycznego na próbie 280 przedsiębiorstw z wykorzystaniem metody CATI. W dalszej części artykułu otrzymane wyniki badania zostały poddane ogólniejszej dyskusji. Jej efektem są między innymi sugestie co do dalszych badań w podjętym zakresie przedstawione w końcowej części artykułu.
Większość hipotez dotyczących zależności między poszczególnymi aspektami prowadzonej współpracy a czynnikami kulturowymi nie została potwierdzona. Znaczące różnice w relacjach biznesowych między współpracą polskich przedsiębiorstw z partnerami chińskimi i niemieckimi dotyczą jedynie ryzyka i elastyczności, natomiast eksporterzy różnią się od importerów w zakresie postrzeganego podobieństwa do partnera, co pozwala twierdzić, że zarówno kraj pochodzenia partnera, jak i kierunek współpracy tylko w ograniczonym stopniu są czynnikami różnicującymi relacje przedsiębiorstw.

Słowa kluczowe: współpraca przedsiębiorstw, kultura narodowa, przedsiębiorstwa na rynku międzynarodowym, współpraca polskich przedsiębiorstw z partnerami z Niemiec i Chin
Kody JEL: F23, L14
Artykuł: PDF



Beata Namyślak - Sektor kreatywny w gospodarce

Celem artykułu jest usystematyzowanie podstawowych pojęć związanych z sektorem kreatywnym. Najwięcej uwagi poświęcono dwóm pojęciom: działalności twórcze i przemysły kultury. Zwrócono również uwagę na wzrastającą rolę przemysłów kultury oraz dokonano zestawienia najważniejszych problemów związanych z rozwojem i badaniem działalności twórczych. Artykuł ma charakter teoretyczny. Realizacja wyznaczonych celów pracy wymagała obszernych studiów literatury, w dużej mierze zagranicznej.
Za sektor kreatywny (creative knowledge sector) w gospodarce narodowej uważa się ten, na który składają się działalności oparte na własności intelektualnej, mające korzenie w kulturze i nauce. W sektorze tym wyróżnia się dwie podstawowe grupy: działalności twórcze (creative industries) oraz tzw. działalności o dużym stopniu nasycenia wiedzą (knowledge intensive industries). Znaczenie tych przemysłów we współczesnej gospodarce wzrasta, a ich stan wpływa bezpośrednio lub pośrednio na rozwój miasta/regionu m.in. przez aktywizację potencjału ludzkiego, tworzenie miejsc pracy, rozwój sektorów komplementarnych związanych pośrednio z kulturą (np. turystyki i rekreacji), stymulowanie rewitalizacji obiektów poprzemysłowych czy udział w tworzeniu pozytywnego wizerunku miasta/regionu. Niemniej jednak rozwojowi działalności twórczych towarzyszą liczne problemy, w tym brak zaufania wobec tych dziedzin, powszechna opinia o ich nieproduktywności oraz brak metodologii oceny działalności twórczych.

Słowa kluczowe: działalności twórcze, sektor kultury, dystrybucja, prawa autorskie
Kody JEL: B41, E20, Z11
Artykuł: PDF

Copyright © Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 1931-2017 ISSN 2300-5238