Archiwum czasopisma
Gospodarka Narodowa


Spis treści numeru 11-12/2013

Andrzej Wojtyna - Kontrowersje wokół charakteru ożywienia po kryzysie finansowym i recesji, streszczenie, artykuł

Bernadeta Baran - Reguła średniookresowego celu budżetowego w Unii Europejskiej, streszczenie, artykuł

Janusz T. Hryniewicz - Wspólna europejska polityka przemysłowa, streszczenie, artykuł

Marzanna K. Witek-Hajduk - Wczesne umiędzynarodowienie a wyniki ekonomiczne przedsiębiorstwa, streszczenie, artykuł

Katarzyna Kładź-Postolska - Współpraca w klastrach w różnych fazach ich cyklu życia, streszczenie, artykuł


Z EKONOMII ŚWIATOWEJ

Daron Acemoglu, James A. Robinson - Ekonomia kontra polityka: niebezpieczne rady w kwestiach polityki ekonomicznej, artykuł


RECENZJE

Recenzja książki: Stanisław Kasiewicz, Lech Kurkliński, Monika Marcinkowska, Sektor bankowy - motor czy hamulec wzrostu gospodarczego?, Warszawski Instytut Bankowości, Warszawa 2013, s. 199 - rec. Marek Lubiński

Recenzja książki: Grażyna Wojtkowska-Łodej, Dariusz Michalski, Paweł Hawranek, Zmiany uwarunkowań funkcjonowania przedsiębiorstw na rynku energii elektrycznej w Unii Europejskiej, Oficyna Wydawnicza Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, Warszawa 2012, s. 240 - rec. Piotr Jeżowski

Recenzja książki: Magdalena Rosińska-Bukowska, Rozwój globalnych sieci biznesowych jako strategia konkurencyjna korporacji transnarodowych. Przykład sektora motoryzacyjnego, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2012, s. 507 - rec. Marian Gorynia


KONFERENCJE

30th Annual Meeting of the European Association of Law and Economics - Jarosław Błedowski, Jarosław Kantorowicz


Spis publikacji w 2013 r.

Lista recenzentów



Andrzej Wojtyna - Kontrowersje wokół charakteru ożywienia po kryzysie finansowym i recesji

W dyskusji nad wychodzeniem gospodarki światowej z obecnego kryzysu występuje pewien paradoks. Z jednej strony, z przeprowadzonych już badań teoretycznych, a przede wszystkim empirycznych, wynika dosyć jasno, że proces ten jest zdecydowanie dłuższy w  tych przypadkach, gdy recesję poprzedza kryzys finansowy i gdy ma on charakter globalny. Z drugiej strony, od co najmniej trzech lat formułowane były opinie o wejściu gospodarki światowej w fazę ożywienia, które to oceny okazywały się w następnych kwartałach wyraźnie przedwczesne. Nasuwa się więc pytanie, dlaczego wbrew wnioskom z badań, formułowane są – i to w sposób systematyczny – optymistyczne, mało realistyczne oczekiwania co do przyszłego stanu koniunktury.
Celem artykułu jest próba bliższego naświetlenia wskazanego paradoksu. Chodzi więc o próbę pokazania, w jakim stopniu najnowsze badania nad podobnymi epizodami z przeszłości oraz nad obecnym kryzysem pomagają określić warunki sprzyjające wystąpieniu w najbliższych latach trwałego ożywienia. Naturalnym punktem wyjścia jest nawiązanie do niektórych przynajmniej aspektów dyskusji nad charakterem współczesnego cyklu koniunkturalnego.
Ten szerszy kontekst, obejmujący też doświadczenia obecnego kryzysu, pozwoli bardziej precyzyjnie przedstawić różne sposoby rozumienia ożywienia gospodarczego. Posłuży to następnie do przedstawienia: a) wyników badań ukierunkowanych na uchwycenie specyficznych cech ożywienia następującego po kryzysach finansowych oraz b) kierunku badań nad możliwością wystąpienia tzw. ożywienia bezkredytowego (creditless recovery).

Słowa kluczowe: kryzys finansowy, recesja, ożywienie, ożywienie bezkredytowe
Kody JEL: E32, E47, F44
Artykuł: PDF



Bernadeta Baran - Reguła średniookresowego celu budżetowego w Unii Europejskiej

Celem artykułu jest analiza istoty i znaczenia średniookresowego celu budżetowego (Medium-Term Budgetary Objective, MTO) w systemie reguł budżetowych w UE. W  artykule zaprezentowano sposób wyznaczania MTO zgodny z wymogami nowego Paktu Stabilności i Wzrostu, porównano wyniki kalkulacji z celami zadeklarowanymi przez państwa członkowskie w ich programach stabilności/konwergencji z 2012 r. oraz poddano ocenie skuteczność reguły.
Na przestrzeni lat funkcja MTO w systemie reguł budżetowych ewoluowała. W pierwszym okresie funkcjonowania strefy euro najważniejszą rolę odgrywały nominalne kryteria konwergencji, a celom średniookresowym przypisywano mniejszą wagę. Numeryczna reguła MTO miała nabrać większego znaczenia po pierwszych zmianach w Pakcie Stabilności i Wzrostu (2005 r.). Podstawą jej koncepcji stał się wówczas margines bezpieczeństwa, który miał ułatwiać utrzymanie salda budżetowego i długu publicznego w granicach określonych w TFUE. Przyjęte rozwiązania okazały się jednak mało skuteczne, między innymi z powodu braku mechanizmów egzekwujących realizację MTO i ekspansywnej postawy państw członkowskich w zakresie polityki budżetowej. Miejsce MTO w systemie reguł budżetowych w UE może wzrosnąć w następstwie kryzysu finansowego i gospodarczego. W obecnych uwarunkowaniach gospodarczych, kiedy państwa UE charakteryzują się znaczną nierównowagą fiskalną i wysokim poziomem długu publicznego, MTO przypisano funkcję wspomagającą proces przywracania stabilności fiskalnej. Od 2009 r., na cel średniookresowy w większym stopniu wpływa wielkość zadłużenia (państwa z poziomem zadłużenia wyższym niż wartość referencyjna muszą uwzględnić „dodatkowy wysiłek” nakierowany na jego redukcję), a dodatkowym czynnikiem kształtującym MTO stały się zobowiązania ukryte czyli przyszłe koszty związane z procesem starzenia się społeczeństwa. Zasady konstrukcji MTO zostały ujednolicone, ale jednocześnie stały się bardziej skomplikowane, a cele bardziej wymagające w stosunku do państw najbardziej zadłużonych. Skuteczność reguły MTO będzie w znacznej mierze zależeć od jej egzekwowania w ramach procesu nadzoru budżetowego oraz determinacji państw w realizacji dostosowań.

Słowa kluczowe: MTO, koordynacja polityki budżetowej, reguły budżetowe
Kody JEL: E61, E62, F42, H6
Artykuł: PDF



Janusz T. Hryniewicz - Wspólna europejska polityka przemysłowa

Celem artykułu jest uzasadnienie wprowadzenia wspólnej europejskiej polityki przemysłowej. Metoda badań polega na analizie współczesnych tendencji w zakresie offshoringu oraz towarzyszących temu zjawisk politycznych. Produkcja przemysłowa jest przekazywana z Europy do tzw. fabryk świata (Chiny, Indie, Wietnam itp.). W Europie tworzy się gospodarka oparta na wiedzy, ale nie tworzy ona wystarczająco szybko miejsc pracy. W europejskich elitach władzy i w opinii publicznej wzrasta popularność obrony miejsc pracy w przemyśle, czemu towarzyszy argumentacja nacjonalistyczna. Kontynuacja tych tendencji grozi konfliktami wewnątrzeuropejskimi. Zagrożeniom tym należy położyć kres przez ustanowienie nowej wspólnej europejskiej polityki przemysłowej. Misją wspólnej polityki przemysłowej powinno być przywództwo (instytucji europejskich) i kontrola procesu restrukturyzacji polegającej na przejściu UE od gospodarki przemysłowej do gospodarki opartej na wiedzy. Najważniejszym strategicznym obszarem wspólnej polityki przemysłowej powinno być doprowadzenie do powstania narodowych i ponadnarodowych kompleksów przemysłowo-badawczych nastawionych na nasycanie branż przemysłowych „wysokimi technologiami. Inne strategiczno obszary działalności to: wspieranie sieci współpracy odbiorców i dostawców, egzekwowania praw własności intelektualnej, udział w kształtowaniu europejskiej polityki energetycznej, wspieranie inicjatyw i organizacji konsumenckich.

Słowa kluczowe: deindustrializacja, przemysłowe miejsca pracy, nacjonalizm gospodarczy, wspólna europejska polityka przemysłowa
Kody JEL: 25
Artykuł: PDF



Marzanna K. Witek-Hajduk - Wczesne umiędzynarodowienie a wyniki ekonomiczne przedsiębiorstwa

Celem artykułu jest dokonanie przeglądu literatury, w tym badań empirycznych dotyczących zależności między internacjonalizacją a wynikami przedsiębiorstwa ze szczególnym uwzględnieniem przedsiębiorstw wcześnie umiędzynarodowionych. Zastosowano ujęcie opisowe i porównawcze. Dokonano przeglądu prezentowanych w literaturze przedmiotu argumentów tak za pozytywnym, jak i za negatywnym wpływem umiędzynarodowienia, w  tym wczesnej internacjonalizacji, na wyniki przedsiębiorstwa. Przedstawiono koncepcje teoretyczne internacjonalizacji przedsiębiorstwa, które podejmują kwestię kosztów związanych z umiędzynarodowieniem i ich wpływu na wyniki (performance). Zaprezentowano także, stwierdzone na podstawie badań empirycznych, różne zależności między stopniem internacjonalizacji a wynikami przedsiębiorstw, zwracając uwagę na to, że autorzy tych badań stosowali różne mierniki wyników, a także różnorodne wskaźniki stopnia internacjonalizacji przedsiębiorstwa, a badania były realizowane przede wszystkim na grupach dużych i średnich firm. Przedstawiono i porównano wyniki wybranych badań na temat wpływu wczesnego umiędzynarodowienia na wyniki przedsiębiorstwa. Dostępne w literaturze wyniki badań empirycznych zrealizowanych w krajach wysoko rozwiniętych potwierdzają tezę, że wczesne umiędzynarodowienie przedsiębiorstwa może mieć wpływ na jego wyniki. Stwierdzono również lukę badawczą: brakuje badań nad wpływem wczesnej internacjonalizacji na wyniki przedsiębiorstw wywodzących się z Polski i innych krajów, których gospodarki w ciągu ostatnich trzech dekad weszły na drogę transformacji.

Słowa kluczowe: internacjonalizacja przedsiębiorstwa, przedsiębiorstwa wcześnie umiędzynarodowione, born globals, koszty internacjonalizacji, wyniki przedsiębiorstwa, proces internacjonalizacji
Kody JEL: F23, M16
Artykuł: PDF



Katarzyna Kładź-Postolska - Współpraca w klastrach w różnych fazach ich cyklu życia

Celem artykułu jest określenie roli polskich klastrów w transferze wiedzy i innowacji z nauki do biznesu i zidentyfikowanie form współpracy w poszczególnych fazach ich funkcjonowania. Rozważania służą weryfikacji hipotezy, że wraz z rozwojem klastrów zmieniają się formy transferu wiedzy i innowacji z podmiotów naukowych do przedsiębiorstw.
Oparto je na analizie literatury przedmiotu i wynikach badań empirycznych. Artykuł zawiera opis etapów rozwoju klastrów, ich znaczenia w procesie przepływu wiedzy i technologii, a także ocenę zakresu współpracy przedsiębiorstw i podmiotów naukowych należących do struktur klastrowych. Kooperacja, zdaniem badanych, zwiększa poziom zaawansowania technologicznego podmiotów gospodarczych, a co za tym idzie również ich przewagę konkurencyjną. Mimo tego pozytywnego wpływu współpraca między środowiskiem nauki i  biznesu klastrów w Polsce jest jeszcze ograniczona.

Słowa kluczowe: klastry, cykl życia klastra, kooperacja, transfer, innowacje
Kody JEL: O30, D85, R10
Artykuł: PDF

Copyright © Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 1931-2017 ISSN 2300-5238