Archiwum czasopisma
Gospodarka Narodowa


Spis treści numeru 10/2013

Dariusz K. Rosati - Czy Polska powinna przystąpić do strefy euro?, streszczenie, artykuł

Joanna Osińska - Postawy wobec euro i ich determinanty, streszczenie, artykuł

Marian Gorynia, Oliwia Samelak - Przegląd badań nad funkcjonowaniem filii korporacji transnarodowych w Polsce, streszczenie, artykuł

Sławomir Pastuszka - Zagraniczne inwestycje bezpośrednie w regionie świętokrzyskim w latach 2005-2011, streszczenie, artykuł


RECENZJE

Recenzja książki: Wpływ rozwoju społecznego na handel i inwestycje zagraniczne. Przypadek krajów Europy Środkowej i Wschodniej, redakcja naukowa Jan J. Michałek, Michał Brzozowski, Andrzej Cieślik, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2012, s. 160 - rec. Elżbieta Kawecka-Wyrzykowska

Recenzja książki: Magdalena Zioło, Modelowanie źródeł finansowania inwestycji komunalnych a efektywność wydatków publicznych, Wydawnictwo CeDeWu Sp. z o.o., Warszawa 2012, s. 397 - rec. Beata Guziejewska





Dariusz K. Rosati - Czy Polska powinna przystąpić do strefy euro?

Przedmiotem artykułu jest kwestia wejścia Polski do strefy euro. W szczególności, autor stara się odpowiedzieć na trzy pytania: po pierwsze, czy Polska ma prawnomiędzynarodowy obowiązek wejścia do strefy euro, po drugie, czy przyjęcie wspólnej waluty jest dla Polski korzystne, i po trzecie, jeśli tak, kiedy i na jakich warunkach powinniśmy wprowadzić wspólną walutę. Odpowiadając na pierwsze pytanie autor wskazuje, że Traktaty Europejskie nakładają na państwa członkowskie obowiązek uczestnictwa w unii walutowej, i podkreśla, że ponieważ w trakcie negocjacji akcesyjnych Polska nie ubiegała się o uchylenie tego obowiązku, znalazł się on w Traktacie Akcesyjnym przyjętym przez Polskę w drodze referendum. Odpowiadając na drugie pytanie, autor dowodzi, że Polska spełnia kryteria optymalnego obszaru walutowego w stopniu nie mniejszym niż wiele innych państw członkowskich strefy euro, a następnie podejmuje próbę oszacowania wielkości niektórych korzyści i kosztów związanych z akcesją. Przeprowadzona analiza pokazuje, że wejście do strefy euro jest dla Polski korzystne, a skala korzyści netto może wynosić w dłuższym okresie ok. 1,5-2,0% PKB w skali roku. Odpowiadając na trzecie pytanie, autor wskazuje, że wejście do strefy euro wymaga uprzedniego spełnienia szeregu warunków, obejmujących – oprócz kryteriów konwergencji nominalnej wymaganych Traktatem – także zmianę Konstytucji, stworzenie zabezpieczeń przed nowymi rodzajami zagrożeń jakie akcesja może nieść dla stabilności makroekonomicznej, oraz uzyskanie większego poparcia społecznego dla akcesji.

Słowa kluczowe: strefa euro, integracja walutowa, Unia Europejska
Kody JEL: E52, F33, F36
Artykuł: PDF



Joanna Osińska - Postawy wobec euro i ich determinanty

Celem artykułu jest dokonanie możliwie obszernego przeglądu literatury w  zakresie determinant poparcia społecznego dla euro oraz systematyzacja wyników prowadzonych dotychczas badań. Są to zarówno prace wykorzystujące dane Eurobarometru, jak również studia oparte na danych pochodzących z badań krajowych.
Zidentyfikowane w literaturze przedmiotu determinanty poparcia społecznego dla euro obejmują trzy zasadnicze grupy: zmienne makroekonomiczne, czynniki mikroekonomiczne (charakterystyki indywidualne, w tym socjo-demograficzne i socjo-ekonomiczne) oraz czynniki nawiązujące do psychologii pieniądza.
Wśród oficjalnych dokumentów i raportów nt. integracji ze strefą euro dominują ujęcia makroekonomiczne, koncentrujące się bilansie korzyści i kosztów z przyjęcia wspólnej waluty, oraz dotyczące tzw. aspektów praktycznych procesu wprowadzenia euro. Na podstawie dokonanego przeglądu, artykuł postuluje potrzebę ich dopełnienia o komplementarne spojrzenie z perspektywy psychologii pieniądza, uwzględniające – oprócz ekonomicznych – także czynniki psycho-społeczne. Wprowadzenie euro nie jest bowiem wyłącznie zjawiskiem ekonomicznym, lecz jest to zjawisko wielodyscyplinarne – ekonomiczne, polityczne, a także psycho-społeczne i jego pełna analiza wymaga uwzględnienia wszystkich trzech wymiarów.

Słowa kluczowe: euro, postawy względem euro, UGW, integracja europejska, badania opinii publicznej
Kody JEL: D84, E42, F33
Artykuł: PDF



Marian Gorynia, Oliwia Samelak - Przegląd badań nad funkcjonowaniem filii korporacji transnarodowych w Polsce

Celem artykułu jest przegląd badań dotyczących działania filii korporacji transnarodowych na świecie, a w szczególności tych ulokowanych na terytorium Polski. Pośrednim celem pracy jest także ocena, na ile dostępne wyniki badań znajdują zastosowanie praktyczne w rzeczywistości gospodarczej. Podstawową metodą wykorzystaną przy pisaniu niniejszego tekstu była metoda analizy literatury polskiej i anglojęzycznej. W artykule przedstawiono istotę korporacji transnarodowych i ich filii oraz omówiono trzy podstawowe obszary badawcze dotyczące funkcjonowania filii zagranicznych: relacje filia – centrala, rola filii na tle systemu korporacyjnego oraz rozwój filii. Stwierdzono, iż dostępna wiedza na temat funkcjonowania filii zagranicznych posiada ograniczone zastosowanie praktyczne. Wydaje się, że możliwym rozwiązaniem tych problemów jest nieco większe podporządkowanie zakresu przyszłych badań oczekiwaniom menedżerów filii. W artykule wskazano pożądane kierunki dalszych badań.

Słowa kluczowe: korporacje transnarodowe, filie zagraniczne, filie ulokowane na terytorium Polski, zagraniczne inwestycje bezpośrednie
Kody JEL: F21, F23
Artykuł: PDF



Sławomir Pastuszka - Zagraniczne inwestycje bezpośrednie w regionie świętokrzyskim w latach 2005-2011

Celem artykułu jest ocena aktywności inwestorów zagranicznych w regionie świętokrzyskim. Do realizacji tego celu wykorzystano metodę analizy literatury przedmiotu oraz metodę statystyki opisowej. Na podstawie przeglądu literatury wyjaśniono podstawowe pojęcia związane z zagranicznymi inwestycjami bezpośrednimi, scharakteryzowano główne modele teoretyczne dotyczące ZIB, zidentyfikowano najważniejsze czynniki podejmowania inwestycji zagranicznych, przedstawiono pozytywne i negatywne skutki tego zjawiska.
Przeprowadzono także badanie stanu, struktury i kondycji przedsiębiorstw z kapitałem zagranicznym, prowadzących działalność w województwie świętokrzyskim. Dla potrzeb analizy wykorzystano dane Głównego Urzędu Statystycznego za rok 2005 i 2009. Celem zapewnienia porównywalności danych analizowane wielkości przeliczono na jednego mieszkańca.
Analiza wykazała, iż napływ inwestycji zagranicznych do regionu przeważnie polegał na przejęciu istniejących zakładów, a następnie ich unowocześnieniu. Inwestorzy zagraniczni lokują kapitał głównie w największych miastach (Kielce, Starachowice, Ostrowiec Świętokrzyski) lub w ich pobliżu. Duże znaczenie dla obecności zagranicznych inwestycji w regionie odgrywa Specjalna Strefa Ekonomiczna w Starachowicach. Wśród inwestorów zagranicznych w regionie jest wiele firm działających w skali globalnej. Znaczący udział mają przedsiębiorstwa produkujące materiały budowlane, które tworzą istotną część gospodarki regionu świętokrzyskiego. Są jednak słabo zakorzenione w gospodarce lokalnej, co utrudnia i  ogranicza ich wpływ na jakościowy rozwój miejscowych firm (ograniczone efekty spillovers). Zdaniem autora, utrzymanie dotychczasowego kierunku inwestycji zagranicznych utrwalać będzie „surowcowy” charakter regionu świętokrzyskiego. Aby uniknąć tego scenariusza, władze województwa, w ramach polityki regionalnej, powinny tworzyć warunki umożliwiające pozyskiwanie inwestorów w branżach technologicznie bardziej zaawansowanych.

Słowa kluczowe: zagraniczne inwestycje bezpośrednie, inwestor zagraniczny, kapitał zagraniczny, region świętokrzyski
Kody JEL: F21, F23, F44
Artykuł: PDF

Copyright © Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 1931-2017 ISSN 2300-5238