Archiwum czasopisma
Gospodarka Narodowa


Spis treści numeru 9/2012

Lobna Bousrih - Finance and Long Run Growth: The Role of Formal and Informal Institutions, streszczenie, artykuł

Natalia Nehrebecka, Maria Jarosz - Wpływ sytuacji finansowej polskich przedsiębiorstw na inwestycje w kapitał trwały, streszczenie, artykuł

Bernadeta Baran - Znaczenie państwowych funduszy majątkowych na globalnym rynku kapitałowym, streszczenie, artykuł

Arkadiusz Michał Kowalski, Andrzej Marcinkowski - Struktury klastrowe jako bieguny wzrostu gospodarki – przykład Bawarskiego Klastra Biotechnologicznego, streszczenie, artykuł

Dorota Czyżewska - Bieguny konkurencyjności we Francji jako platforma współpracy nauka-biznes, streszczenie, artykuł


RECENZJE

Recenzja książki: Michał Brzoza-Brzezina, Polska polityka pieniężna. Badania teoretyczne i empiryczne, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 190 - rec. Wojciech Pacho

Recenzja książki: Natura i różnorodność przebiegu światowego kryzysu gospodarczego, redakcja naukowa Stanisław Miklaszewski, Joanna Garlińska-Bielawska, Jacek Pera, Difin, Warszawa 2011, s. 238 - rec. Marek Lubiński

Recenzja książki: Aleksandra Nowakowska, Regionalny wymiar procesów innowacji, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2011, s. 241 - rec. Marian Gorynia





Lobna Bousrih - Finanse a długookresowy wzrost gospodarczy – rola instytucji formalnych i nieformalnych

Celem artykułu jest przeprowadzenie empirycznej analizy wpływu kapitału społecznego i jakości otoczenia instytucji formalnych na rozwój finansowy i wzrost gospodarczy, na podstawie próby krajów rozwijających się i rozwiniętych, w latach 1980-2009, przy wykorzystaniu metody uogólnionych momentów.
W artykule podjęto próbę przetestowania hipotezy o istnieniu efektu synergii pomiędzy rozwojem sektora finansowego oraz: po pierwsze z instytucjami formalnymi opisywanymi za pomocą indeksu jakości otoczenia instytucjonalnego; po drugie instytucjami formalnymi wyrażanymi za pomocą poziomu kapitału społecznego. Innymi słowy, podjęto próbę oceny czy jakość instytucji formalnych, a także poziom zaufania i kooperacji między członkami społeczeństwa są konieczne do promowania sektora finansowego a w konsekwencji wzrostu gospodarczego w długim okresie.
Zasadniczymi wynikami wynikającymi z przeprowadzonych analiz modelowych są: (i) rozwój instytucji formalnych wywiera pozytywny wpływ na efektywność gospodarczą w długim okresie, poprzez rozwój rynków finansowych; (ii) wpływ rozwoju sektora finansowego na wzrost gospodarczy zależy również od stanu instytucji nieformalnych oraz od podwyższonego poziomu zaufania wśród członków społeczeństwa.

Słowa kluczowe: rozwój finansowy, instytucje, kapitał społeczny, wzrost gospodarczy
Kody JEL: O16, O17, O43, Z13
Artykuł: PDF



Natalia Nehrebecka, Maria Jarosz - Wpływ sytuacji finansowej polskich przedsiębiorstw na inwestycje w kapitał trwały

Celem artykułu jest zweryfikowanie wpływu kondycji finansowej przedsiębiorstwa na obserwowaną stopę inwestycji. Do oszacowania istotności poszczególnych wskaźników finansowych wykorzystano dane panelowe z zakresu bilansu oraz rachunku zysków i strat dla ponad 58 tys. polskich przedsiębiorstw niefinansowych z lat 1995-2010. Do estymacji wykorzystano systemowy estymator GMM (Uogólnionej Metody Momentów).
Zaprezentowany w pracy model zawiera oszacowania efektów indywidualnych, sektorowych oraz czasowych, co można interpretować jako pośrednie uwzględnienie w równaniu inwestycji kosztu kapitału – zmiennej, która na poziomie pojedynczych przedsiębiorstw jest niezwykle trudna do zaobserwowania. Analizę przeprowadzono dla różnych klas przedsiębiorstw wyznaczonych przez wielkość firmy.
Na postawie oszacowanych modeli ekonometrycznych potwierdzono hipotezę o istotnym wpływie wskaźników finansowych na stopę inwestycji firm. W największym stopniu do zwiększenia stopy inwestycji przyczynia się poprawa wskaźnika cash flow, a efekt ten jest najsilniejszy w przypadku firm małych. Analizując wpływ cash flow na stopę inwestycji, potwierdzono silną nieliniowość zjawiska dla wszystkich grup przedsiębiorstw. Ponadto presja finansowa odczuwana przez firmę w postaci zadłużenia i kosztów odsetkowych ogranicza poziom inwestycji, co w kontekście transmisji polityki monetarnej może świadczyć o istnieniu kanałów stopy procentowej i bilansowego. Wnioskiem z prowadzonych badań jest również wysokie prawdopodobieństwo występowania akceleratora finansowego.
W oszacowanym modelu, inwestycje małych przedsiębiorstw charakteryzowały się znacznie większą wrażliwością na dekoniunkturę niż w przypadku całego sektora. Kondycja finansowa przedsiębiorstw przybliżana za pomocą wskaźników finansowych wyraźnie przekłada się na ich decyzje inwestycyjne, a wrażliwość inwestycji na te wskaźniki jest dodatkowo uzależniona od klasy firmy wyznaczonej przez jej wielkość. Ma to istotne znaczenie dla oceny mechanizmu transmisji polityki monetarnej do sektora MŚP.

Słowa kluczowe: presja finansowa, nakłady brutto na środki trwałe, kanał bilansowy, dane panelowe
Kody JEL: C33, E22, G32, J23
Artykuł: PDF



Bernadeta Baran - Znaczenie państwowych funduszy majątkowych na globalnym rynku kapitałowym

Celem artykułu jest analiza znaczenia państwowych funduszy majątkowych na globalnym rynku kapitałowym. W artykule zdefiniowano państwowe fundusze majątkowe, określono ich rolę i pozycję wśród innych inwestorów. Wskazano również na najważniejsze kontrowersje związane z działalnością inwestycyjną tych podmiotów oraz zaprezentowano postawę UE w tym temacie. Jako metodę badawczą zastosowano analizę danych dotyczących aktywności państwowych funduszy majątkowych publikowanych przez SWF Institute i MFW oraz przegląd literatury i dokumentów źródłowych UE. Z przeprowadzonych badań wynika, że państwowe fundusze majątkowe stają się coraz ważniejszym uczestnikiem globalnego systemu finansowego. W ostatnich latach znacząco wzrosła liczba i aktywność inwestycyjna tych podmiotów. W szczególności odnosi się to do PFM pochodzących z krajów wschodzących. Mimo iż fundusze te dostarczają pożądanego kapitału i przyczyniają się do stabilizacji rynku finansowego, to ich rosnące znaczenie wzbudza pewien niepokój.
Źródłem obaw jest niska przejrzystość struktur i celów wielu PFM, potencjalne skutki ich międzynarodowej aktywności, lecz przede wszystkim fakt dynamicznego rozwoju takich form inwestowania publicznych środków jako skutek przekształceń w strukturze światowej produkcji, pogłębiającej się nierównowagi w międzynarodowym handlu i zmieniających się relacji pomiędzy gospodarkami rozwiniętymi a rozwijającymi.

Słowa kluczowe: państwowe fundusze majątkowe, inwestorzy instytucjonalni, międzynarodowy rynek kapitałowy
Kody JEL: F34, G15, G18, H87, 016
Artykuł: PDF



Arkadiusz Michał Kowalski, Andrzej Marcinkowski - Struktury klastrowe jako bieguny wzrostu gospodarki – przykład Bawarskiego Klastra Biotechnologicznego

Przedmiotem artykułu jest tematyka klastrów, które stanowią obecnie popularną metodę organizowania działalności gospodarczej, opierającą się na koncentracji geograficznej i sektorowej przedsiębiorstw. Koncepcja ta jest analizowana przede wszystkim w kontekście teorii biegunów wzrostu, sformułowanej przez F. Perroux. Zgodnie z tym podejściem, polaryzacja sektorowa, czyli dynamiczny rozwój niektórych branż gospodarczych, wpływa na polaryzację przestrzenną, a więc wyłonienie się takich lokalizacji (zwanych biegunami wzrostu), które charakteryzują się szybszym tempem rozwoju niż pozostałe obszary. Celem artykułu jest weryfikacja hipotezy, że klastry mogą pełnić funkcję biegunów wzrostu, ponieważ stanowią one skuteczny mechanizm koncentrowania zasobów oraz stymulowania współpracy, sprzyjających dalszemu rozwojowi danego sektora. Weryfikacji powyższej hipotezy służy analiza Bawarskiego Klastra Biotechnologicznego, który jest jednym z najsilniejszych ośrodków biotechnologicznych w Europie. Klaster ten pełni funkcję bieguna wzrostu dla Bawarii, wpływając na rozwój jednego z najnowocześniejszych sektorów, jakim jest sektor biotechnologiczny, a także poprzez efekty rozprzestrzeniania wiedzy i innowacji przyczyniając się do wyższej innowacyjności i konkurencyjności całej gospodarki regionalnej. Rosnąca popularność klasteringu i koncepcji polityki rozwoju opartej o klastry spowodowała aktywne podjęcie przez władze Bawarii działań na rzecz wspierania tej formy współpracy w gospodarce, co objęło m.in. sektor biotechnologiczny, stanowiący jeden z kluczowych sektorów dla gospodarki tego landu.

Słowa kluczowe: klastry, bieguny wzrostu, biotechnologie, innowacje, rozwój regionalny
Kody JEL: O30, R10, R58
Artykuł: PDF



Dorota Czyżewska - Bieguny konkurencyjności we Francji jako platforma współpracy nauka-biznes

Celem artykułu jest przedstawienie funkcjonowania francuskich biegunów konkurencyjności jako instrumentu polityki przemysłowej stanowiącego odpowiedź na unijne założenia strategii Europa 2020, i co się z tym wiąże, jako rozwiązania, które ma przyczyniać się do zacieśniania współpracy sektora przedsiębiorstw i nauki. Rozważania oparto na studiach literaturowych oraz na rezultatach badań empirycznych wykorzystujących jako narzędzia badawcze ankietę i wywiad pogłębiony. W artykule zaprezentowano założenia strategii Europa 2020 dla UE 27 oraz dla Francji, zarysowano narzędzia ich realizacji w zakresie współpracy nauka-biznes zaplanowane w ramach francuskiego krajowego programu reform na lata 2011-2014. W dalszej kolejności omówiono specyfikę funkcjonowania francuskich biegunów konkurencyjności oraz zrelacjonowano wyniki badań empirycznych przeprowadzonych we Francji, dotyczących współpracy sektora naukowego i przedsiębiorstw w ramach biegunów konkurencyjności. Główny wniosek wypływający z prezentowanych badań, dotyczy wciąż istniejących trudności występujących we współpracy między przedsiębiorstwami a jednostkami badawczymi w ramach biegunów konkurencyjności.

Słowa kluczowe: biegun konkurencyjności, strategia Europa 2020, Francja, współpraca nauka-biznes
Kody JEL: F23, L52, F59, O52
Artykuł: PDF

Copyright © Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 1931-2017 ISSN 2300-5238