Archiwum czasopisma
Gospodarka Narodowa


Spis treści numeru 11-12/2012

Eugeniusz Kwiatkowski, Przemysław Włodarczyk - Wpływ prawnej ochrony zatrudnienia na rynek pracy w warunkach negatywnego szoku ekonomicznego, streszczenie, artykuł

Krzysztof Bartosik - Popytowe i podażowe uwarunkowania polskiego bezrobocia, streszczenie, artykuł

Piotr Ciżkowicz, Andrzej Rzońca, Wiktor Wojciechowski - Determinanty regionalnych różnic w dynamice liczby pracujących w Polsce w latach 1999-2008, streszczenie, artykuł

Tomasz Gajderowicz, Gabriela Grotkowska, Leszek Wincenciak - Determinanty czasu trwania bezrobocia absolwentów w Polsce, streszczenie, artykuł

Piotr Strożek - Potencjał wiedzy w polskiej gospodarce w badaniach Banku Światowego, streszczenie, artykuł

Grzegorz Bywalec - Dylematy decentralizacji we współczesnym świecie, streszczenie, artykuł


Z EKONOMII ŚWIATOWEJ

Mary C. Daly, Bast Hobijn, Ayşeqül Şahin, Robert G. Valletta - Rynki pracy w modelu poszukiwań i dopasowań: czy naturalna stopa bezrobocia rzeczywiście wzrosła?, artykuł


RECENZJE

Recenzja książki: Dominik Kopiński, Pomoc rozwojowa. Teoria i polityka, Difin, Warszawa 2011, s. 233 - rec. Piotr Ważniewski

Recenzja książki: Sławomir I. Bukowski, Józef Misala, Wzrost gospodarczy i finanse międzynarodowe, CeDeWu.pl Wydawnictwa Fachowe, Warszawa 2011, s. 304 - rec. Marek Lubiński


KONFERENCJE

Globalizacja – Polityka – Etyka - Tadeusz Smuga


Spis publikacji w 2012 r.





Eugeniusz Kwiatkowski, Przemysław Włodarczyk - Wpływ prawnej ochrony zatrudnienia na rynek pracy w warunkach negatywnego szoku ekonomicznego

Przedmiotem artykułu jest prawna ochrona zatrudnienia i jej wpływ na rynek pracy, zwłaszcza na zatrudnienie i bezrobocie. Celem rozważań jest określenie istoty i zakresu prawnej ochrony zatrudnienia, ustalenie teoretycznych mechanizmów wpływu tej instytucji na sytuację na rynku pracy oraz próba weryfikacji empirycznej wpływu prawnej ochrony zatrudnienia na rynek pracy krajów OECD.
Prawna ochrona zatrudnienia, oznaczająca zestaw norm i procedur regulujących zwalnianie z pracy pracowników, jest instytucją wywierającą wpływ na kształtowanie się zatrudnienia, bezrobocia i płac. Jej wpływ na sytuację na rynku pracy dokonuje się za pośrednictwem dwóch mechanizmów: bezpośredniego osłabienia wahań zatrudnienia i bezrobocia oraz mechanizmu spadających zysków osłabiających popyt na pracę, co skłania do wysunięcia hipotezy o U-kształtnej zależności pomiędzy poziomem ochrony zatrudnienia a zatrudnieniem (bezrobociem).
Podjęto próbę empirycznej weryfikacji wysuniętej hipotezy o wpływie prawnej ochrony zatrudnienia na sytuację na rynku pracy, w warunkach wystąpienia negatywnego szoku ekonomicznego, w oparciu o dane dla 26 krajów OECD z lat 2008-2011. Uzyskane wyniki wskazują, iż uzasadnione jest oczekiwanie w okresie kryzysu większych spadków zatrudnienia (i wzrostów bezrobocia) w krajach, w których regulacje prawnej ochrony zatrudnienia są stosunkowo słabe i stosunkowo silne. Najmniejszych spadków zatrudnienia (i wzrostów bezrobocia) w okresie kryzysu możemy się natomiast spodziewać w krajach o poziomie EPL bliskim 2.

Słowa kluczowe: prawna ochrona zatrudnienia, instytucje rynku pracy, zatrudnienie, bezrobocie
Kody JEL: J65, J68
Artykuł: PDF



Krzysztof Bartosik - Popytowe i podażowe uwarunkowania polskiego bezrobocia

Celem artykułu jest odpowiedź na pytanie: w jakim stopniu obserwowane w ciągu ostatnich dwóch dekad fluktuacje w wysokości polskiego bezrobocia były wywołane wahaniami popytu na pracę, a w jakim podaży pracy. W celu uzyskania odpowiedzi zdekomponowano zmiany w stopie bezrobocia na wywołane popytem na pracę i podażą pracy a następnie przeanalizowano zmiany w popycie na pracę i podaż pracy oraz determinanty tych zmian. Z badań wynika, że główną przyczyną wahań w polskim bezrobociu były zmiany w popycie na pracę. Jego spadek wywołał silny wzrost bezrobocia na początku lat 90. XX wieku oraz na przełomie wieków, kiedy to spowolnienie gospodarcze zbiegło się z transformacyjnymi i przedakcesyjnymi przeobrażeniami strukturalnymi. Natomiast po wejściu do UE wzrost popytu na pracę, wywołany przyspieszeniem gospodarczym, doprowadził do spadku bezrobocia. Podaż pracy przez większość analizowanego okresu była czynnikiem łagodzącym sytuację na rynku pracy dzięki możliwości wcześniejszej dezaktywizacji zawodowej oraz migracjom zarobkowym. Większa podaż pracy doprowadziła do wzrostu bezrobocia dopiero pod koniec ostatniej dekady. Silniejszy wpływ popytu na pracę niż podaży pracy na bezrobocie wskazuje, że polityka ograniczania bezrobocia winna się skupiać na kreowaniu miejsc pracy a nie na „manipulowaniu” podażą pracy.

Słowa kluczowe: bezrobocie, popyt na pracę, podaż pracy, prawna ochrona zatrudnienia, klin podatkowy, dezaktywizacja zawodowa, migracje zarobkowe
Kody JEL: E24, J22, J23
Artykuł: PDF



Piotr Ciżkowicz, Andrzej Rzońca, Wiktor Wojciechowski - Determinanty regionalnych różnic w dynamice liczby pracujących w Polsce w latach 1999-2008

Celem artykułu jest empiryczna analiza determinant regionalnego zróżnicowania dynamiki liczby pracujących w Polsce w latach 1999-2008. Obok zmiennych, które najczęściej są wykorzystywane w badaniach objaśniających tempo zmian liczby pracujących, czyli dynamiki wynagrodzeń i wartości dodanej brutto, w niniejszym artykule rozszerzono ten „typowy” zestaw zmiennych o dynamikę eksportu, traktując ją jako wskaźnik odzwierciedlający konkurencyjność gospodarek poszczególnych województw i mającą potencjalnie pozytywny wpływ na dynamikę tworzenia nowych miejsc pracy. Jako metodę badawczą wykorzystano oszacowania szeregu modeli panelowych objaśniających regionalne zróżnicowanie rocznych dynamik liczby pracujących. Wyniki badania wskazują, że wzrostowi liczby pracujących w poszczególnych województwach towarzyszą: a) wzrost wolumenu eksportu, b) wysoki poziomu wykształcenia osób aktywnych zawodowo oraz c) przedsiębiorczość mierzona dynamiką tworzenia nowych firm. Otrzymane wyniki sugerują, że polityka gospodarcza na poziomie województw promująca rozwój powyższych cech strukturalnych może istotnie przyczynić się do wzrostu liczby pracujących.

Słowa kluczowe: liczba pracujących, eksport, modele panelowe
Kody JEL: R11, R15, R22
Artykuł: PDF



Tomasz Gajderowicz, Gabriela Grotkowska, Leszek Wincenciak - Determinanty czasu trwania bezrobocia absolwentów w Polsce

Celem artykułu jest analiza czynników determinujących czas trwania bezrobocia polskich absolwentów. W badaniu wykorzystano dane zebrane w 2007 roku w specjalnym badaniu tej grupy siły roboczej w Polsce. Determinanty czasu poszukiwania pracy określono za pomocą metody analizy czasu trwania poszukiwania pracy (survival analysis). W badaniu kontrolowano liczne cechy indywidualne absolwentów (w tym: cechy socjodemograficzne, cechy opisujące proces kształcenia i zasób kapitału ludzkiego oraz metody poszukiwania pracy i gotowość do zachowań mobilnych) oraz zmienne regionalne (województwo oraz klasę miejsca zamieszkania). Oszacowano model proporcjonalnych hazardów Coxa metodą największej wiarogodności dla całej analizowanej próby oraz dla podprób wyróżnionych ze względu na klasy miejsca zamieszkania. Uzyskane wyniki pozwalają potwierdzić hipotezę o zróżnicowanym wpływie tych samych cech bezrobotnych na czas poszukiwania pracy w różnych przekrojach terytorialnych. Cechy demograficzne (płeć i stan cywilny) oddziałują na czas poszukiwania pracy wyłącznie na wsi. Cechy związane z aktywnością społeczną odgrywają rolę w miastach (silniejszą w większych). W zakresie poziomu wykształcenia, wpływ na krótsze poszukiwanie pracy ujawnia się w przypadku wykształcenia wyższego.

Słowa kluczowe: absolwenci, rynek pracy, bezrobocie długookresowe, model czasu trwania, Polska
Kody JEL: J64, J68
Artykuł: PDF



Piotr Strożek - Potencjał wiedzy w polskiej gospodarce w badaniach Banku Światowego

Celem artykułu jest klasyfikacja terytorialna 145 państw według poziomu wiedzy gospodarek, która w dzisiejszym świecie uznawana jest jako główny czynnik międzynarodowej konkurencyjności. Zróżnicowanie to powstało na podstawie indeksów KEI (Knowledge Economy Index) oraz KI (Knowledge Index) wykorzystywanych przez Bank Światowy w metodologii KAM (Knowledge Assessment Methodology).
Omówienie czterech głównych filarów (tj. system bodźców ekonomicznych, sprawny system innowacyjny, edukacja i jakość zasobów ludzkich oraz nowoczesna infrastruktura informacyjna) pozwoliło na przeprowadzenie nie tylko analizy całościowej, ale również na wyodrębnienie zależności we wskazanych sektorach. Narzędziem, które posłużyło do ustalenia granic pomiędzy poszczególnymi grupami państw była analiza skupień (jedna z metod taksonomicznych, zaliczana do wielowymiarowej analizy porównawczej).
Wykorzystanie potencjału wiedzy w gospodarkach w poszczególnych państwach jest bardzo zróżnicowane. Polska w porównaniu do państw wysokorozwiniętych prezentuje się słabo i ma jeszcze wiele do nadrobienia w tej dziedzinie. Co gorsza w ciągu ostatnich kilku lat jej pozycja w rankingu jeszcze osłabła.

Słowa kluczowe: gospodarka oparta na wiedzy, metodologia KAM (Knowledge Assessment Methodology), analizy Banku Światowego
Kody JEL: C31, O57
Artykuł: PDF



Grzegorz Bywalec - Dylematy decentralizacji we współczesnym świecie

Celem artykułu jest przedstawienie i ocena uwarunkowań oraz efektów reform decentralizacyjnych przeprowadzanych w ostatnich dekadach w większości krajów świata.
Szczególną uwagę zwrócono na rolę decentralizacji w kształtowaniu się takich zjawisk jak ubóstwo, korupcja, demokracja lokalna, konkurencyjność i innowacyjność gospodarek lokalnych/regionalnych oraz wzrost gospodarczy kraju. Podstawą analizy są publikowane w światowej literaturze wyniki badań empirycznych oraz studia teoretyczne a także osobiste doświadczenia autora z badań nad decentralizacją Indii. Analiza wskazuje, że decentralizacja nie jest uniwersalnym remedium na przyspieszenie rozwoju gospodarczego oraz społeczno-kulturowego kraju. Reformy decentralizacyjne mogą przynosić odmienne rezultaty w różnych państwach, a zależne jest to od sposobu ich wdrażania, a także licznych – krajowych, regionalnych i lokalnych – uwarunkowań gospodarczych, politycznych, społecznych, demograficznych, kulturowych, religijnych itp. Nie ma jednego, uniwersalnego modelu decentralizacji, który można by zastosować w każdym kraju i w dowolnym czasie.
Z przeprowadzonej analizy wynika, że niski stopień decentralizacji działa zazwyczaj hamująco na rozwój gospodarczy i społeczny kraju. Jednakże nieracjonalną może być także nadmierna, tzn. zbyt szeroka i głęboka decentralizacja. Mogą wystąpić również takie sytuacje, kiedy nie powinno się podejmować reform decentralizacyjnych, gdyż przyniosłyby one państwu więcej szkody niż pożytku. Konkretny model decentralizacji, procedury oraz czas jej wdrażania winny być zawsze wnikliwie rozważane i dostosowane do istniejących w państwie i jego otoczeniu uwarunkowań gospodarczych, społecznych, politycznych i kulturowych.

Słowa kluczowe: decentralizacja, determinanty decentralizacji, efekty decentralizacji, demo- kracja lokalna, ubóstwo, korupcja, rozwój lokalny i regionalny, konkurencyjność, rozwój społeczny, wzrost gospodarczy
Kody JEL: F63, H75, P43, R12
Artykuł: PDF

Copyright © Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 1931-2017 ISSN 2300-5238