Archiwum czasopisma
Gospodarka Narodowa


Spis treści numeru 3/2013

Paweł Smaga - Wpływ Europejskiej Rady Ryzyka Systemowego na stabilność finansową w UE, streszczenie, artykuł

Dorota Wawrzyniak - Opodatkowanie przedsiębiorstw jako determinanta bezpośrednich inwestycji zagranicznych w krajach Unii Europejskiej, streszczenie, artykuł

Andrzej Cieślik, Bartłomiej Rokicki - Wpływ unijnej polityki spójności na wielkość produktu i zatrudnienia w polskich regionach, streszczenie, artykuł

Aldona Mrówczyńska-Kamińska - Znaczenie agrobiznesu w gospodarce narodowej w krajach Unii Europejskiej, streszczenie, artykuł

Ewa Kiryluk-Dryjska, Agnieszka Baer-Nawrocka - Międzynarodowa konkurencyjność polskich produktów mleczarskich w warunkach liberalizacji rynku mleka, streszczenie, artykuł


RECENZJE

Recenzja książki: Maria Drozdowicz-Bieć, Cykle i wskaźniki koniunktury, Wydawnictwo Poltext, Warszawa 2012, s. 248 - rec. Marek Lubiński





Paweł Smaga - Wpływ Europejskiej Rady Ryzyka Systemowego na stabilność finansową w UE

Celem artykułu jest odpowiedź na następujące pytania badawcze. Po pierwsze, na jakie najważniejsze luki w regulacjach i sieci bezpieczeństwa wskazał przebieg ostatniego globalnego kryzysu oraz jakie konsekwencje dla sektora bankowego może mieć ich eliminowanie przez reformy w sferze regulacji i nadzoru. Po drugie, jaki wpływ na funkcjonowanie i stabilność systemu finansowego oraz warunki prowadzenia działalności na rynku usług finansowych w UE mogą mieć wydane przez ESRB trzy pierwsze rekomendacje i użycie narzędzi makroostrożnościowych. W artykule wykorzystano metodę analizy literatury, badań empirycznych oraz metodę porównawczą.
Analiza pierwszych trzech wydanych przez ESRB rekomendacji i możliwych do zastosowania narzędzi nadzoru makroostrożnościowego przez władze krajowe, prowadzi do wniosku, że mogą one mieć znaczący wpływ na funkcjonowanie systemu finansowego UE. Z jednej strony, pozytywne odziaływanie może m.in. sprzyjać wzrostowi stabilności finansowej, zmniejszeniu ryzyka systemowego i efektu zarażenia. Jednocześnie, z drugiej strony, może się to odbyć potencjalnie wyższym kosztem prowadzenia akcji kredytowej, ograniczeniem możliwości rozwoju i swobody oferowania produktów oraz usług finansowych, zwiększonymi obciążeniami informacyjnymi i nadzorczymi na szczeblu instytucji finansowych. Korzyści i koszty będą najprawdopodobniej nierównomiernie rozłożone w czasie. Analiza reform prowadzi do konkluzji, że korzyści najprawdopodobniej będą odczuwane w skali systemu, a koszty ponoszone przez poszczególne instytucje.
Utworzenie unii bankowej w UE będzie miało istotny wpływ na funkcjonowanie ESRB, gdyż EBC jako paneuropejski nadzorca, stanie się adresatem jej rekomendacji, co warunkuje zmianę dotychczasowych relacji między ESRB a EBC. Do wyzwań stojących przed ESRB można również zaliczyć potrzebę wypracowania efektywnego policy mix z polityką pieniężną EBC, stworzenia listy SIFI oraz opracowania uniwersalnej i obiektywnej metodologii oceny skuteczności implementacji wydawanych przez nią rekomendacji.

Słowa kluczowe: ESRB, nadzór makroostrożnościowy, stabilność finansowa, kryzys finansowy
Kody JEL: E58, G01, G28
Artykuł: PDF



Dorota Wawrzyniak - Opodatkowanie przedsiębiorstw jako determinanta bezpośrednich inwestycji zagranicznych w krajach Unii Europejskiej

Celem artykułu jest określenie wpływu różnic w stopach opodatkowania przedsiębiorstw pomiędzy krajami na lokalizację bezpośrednich inwestycji zagranicznych w krajach Unii Europejskiej w oparciu o dane panelowe obejmujące dwustronne przepływy BIZ. Oczekuje się, iż bezpośrednie inwestycje zagraniczne reagują na różnice w stopach opodatkowania przedsiębiorstw pomiędzy krajami, zaś wpływ opodatkowania na BIZ jest ujemny tzn. niższe stopy podatkowe przyciągają inwestycje. Zależność pomiędzy opodatkowaniem przedsiębiorstw a BIZ badano przy wykorzystaniu próby obejmującej wszystkie kraje tworzące obecnie UE-27 w latach 1998-2009. Analizę ekonometryczną oparto o rozszerzoną postać równania grawitacyjnego.
Wyniki badania empirycznego wskazują, iż reakcja bezpośrednich inwestycji zagranicznych na różnice w efektywnych stopach podatkowych typu forward-looking pomiędzy krajami jest ujemna. Oznacza to, iż obniżenie tych stóp w kraju goszczącym w stosunku do kraju inwestora powoduje wzrost odpływów netto BIZ z gospodarki inwestującej. Występowania takiej zależności nie stwierdzono w odniesieniu do stopy nominalnej. Może to sugerować, iż inwestorzy podejmując decyzje dotyczące lokalizacji inwestycji biorą pod uwagę wskaźniki efektywne, które oprócz stopy nominalnej uwzględniają także inne aspekty systemów podatkowych determinujące wielkość płaconych podatków.

Słowa kluczowe: bezpośrednie inwestycje zagraniczne, determinanty BIZ, opodatkowanie przedsiębiorstw, efektywne stopy podatkowe, Unia Europejska
Kody JEL: F21, H25, H87
Artykuł: PDF



Andrzej Cieślik, Bartłomiej Rokicki - Wpływ unijnej polityki spójności na wielkość produktu i zatrudnienia w polskich regionach

Głównym celem artykułu jest ocena ex-post skuteczności programów Europejskiej Polityki Spójności (EPS), realizowanych w Polsce w ramach Narodowego Planu Rozwoju na lata 2004-2006. Analizowany jest potencjalny wpływ interwencji strukturalnych na wielkość produktu i zatrudnienia na poziomie regionalnym.
W odróżnieniu od wielu poprzednich badań opartych głównie na podejściu popytowym i analizujących krótkookresowe skutki interwencji strukturalnych, w niniejszym artykule odwołujemy się do podażowego podejścia opartego na zmodyfikowanej regionalnej funkcji produkcji. Ponadto, w przeciwieństwie do wcześniejszej literatury przedmiotu, w której większość badań regionalnych skutków wpływu polityki spójności oparta była na uśrednionych szacunkach dla całego kraju, zastosowane podejście pozwala na uwzględnienie różnorodności regionalnej dzięki przypisaniu poszczególnych regionów do trzech grup różniących się pod względem dochodu na głowę: grupy o wysokich dochodach, grupy o średnich dochodach oraz grupy o niskich dochodach.
Wyniki przytyczonej analizy pokazują, polityka spójności UE w Polsce jest skuteczna zarówno pod względem stymulowania regionalnego produktu, jak i zatrudnienia. Oznacza to, że w przypadku Polski fundusze unijne mają istotne znaczenie dla wspierania wzrostu gospodarczego i konwergencji dochodowej względem starych krajów UE-15. Ponadto, uzyskane wyniki wyraźnie pokazują, że rzeczywisty wpływ programów EPS na zatrudnienie w poszczególnych regionach Polski jest znacznie niższy w porównaniu z wynikami symulacji przeprowadzonych przy wykorzystaniu modeli równowagi ogólnej.

Słowa kluczowe: integracja gospodarcza, infrastruktura, polityka regionalna, polityka spójności
Kody JEL: F15, H54, R11, R12, R58
Artykuł: PDF



Aldona Mrówczyńska-Kamińska - Znaczenie agrobiznesu w gospodarce narodowej w krajach Unii Europejskiej

Celem artykułu jest określenie znaczenia agrobiznesu (gospodarki żywnościowej) w gospodarce narodowej w krajach Unii Europejskiej w zależności od poziomu rozwoju gospodarczego. Porównano strukturę wewnętrzną oraz udział agrobiznesu w gospodarce narodowej w zakresie produkcji globalnej i wartości dodanej brutto. Przedstawiono zależności pomiędzy udziałem rolnictwa i całej gospodarki żywnościowej w dochodzie narodowym a poziomem wartości dodanej brutto per capita. Główną metodą badawczą była analiza nakładów i wyników (input-output analaysis), której podstawą są bilanse przepływów międzygałęziowych. Wyniki badań dotyczące w/w zależności wskazują, że w krajach o wysokim poziomie dochodu narodowego na 1 mieszkańca występuje „odwrócenie” tendencji spadkowej udziału agrobiznesu w gospodarce narodowej w związku z zapotrzebowaniem na wyżej przetworzoną żywność. Wyniki analizy wskazują, że głównym warunkiem przeprowadzenia zmian w agrobiznesie jest wzrost gospodarczy i wykorzystanie warunków, jakie stwarza wysokie tempo wzrostu tego dochodu. W krajach, które wstąpiły do Unii Europejskiej po 2004 r. przemiany struktury agrobiznesu przebiegają w pożądanym kierunku, maleje znaczenie rolnictwa, natomiast wzrasta – przemysłu spożywczego i przemysłów wytwarzających środki produkcji i usługi, dostosowując się tym samym do tendencji występujących w krajach o wyższym poziomie rozwoju społeczno-gospodarczego. W latach 1995-2007 systematycznie maleje udział agrobiznesu w gospodarce narodowej w poszczególnych krajach UE, co jest zgodne z ogólnoświatowymi tendencjami. Jednak w krajach o niższym poziomie rozwoju społeczno-gospodarczego przemiany te są znacznie wolniejsze niż w krajach Europy Zachodniej.

Słowa kluczowe: agrobiznes, produkcja globalna, wartość dodana brutto, wewnętrzna struktura, udział agrobiznesu w gospodarce narodowej, wartość dodana brutto per capita
Kody JEL: O13, P52, Q13
Artykuł: PDF



Ewa Kiryluk-Dryjska, Agnieszka Baer-Nawrocka - Międzynarodowa konkurencyjność polskich produktów mleczarskich w warunkach liberalizacji rynku mleka

Celem artykułu jest ocena konkurencyjności wybranych polskich produktów mleczarskich na rynku międzynarodowym oraz jej prognoza dla roku 2020, przy założeniu dwóch wariantów: liberalizacji i braku liberalizacji na rynku mleka. Analizę konkurencyjności artykułów mleczarskich przeprowadzono w ujęciu ex-post (na podstawie danych z lat 2004-2010) oraz ex-ante (na podstawie prognozowanych wartości eksportu i importu na rok 2020). Prognozy przeprowadzono przy wykorzystaniu modelu równowagi cząstkowej CAPRI. W analizach konkurencyjności polskich produktów mleczarskich w handlu zagranicznym zastosowano mierniki zaproponowane przez Frohberga. Konkurencyjność produktów mleczarskich analizowano na tle prognozowanych wyników handlowych w UE. Relatywnie najwyższą konkurencyjność na rynku międzynarodowym spośród wszystkich analizowanych produktów mleczarskich wykazuje mleko w proszku. Z kolei najmniej konkurencyjnym produktem jest masło, w odniesieniu do którego w 2020 r. przewiduje się ujemne saldo handlu zagranicznego oraz pogorszenie się wskaźników konkurencyjności. Wyniki badań wskazują, że liberalizacja doprowadzi do pogorszenia konkurencyjności polskich artykułów mleczarskich na rynku międzynarodowym w porównaniu z sytuacją kiedy utrzymane byłoby status quo. Wskazują na to zarówno wartości salda handlu zagranicznego jak i wartości wskaźników konkurencyjności. W tym kontekście można powiedzieć, że wdrożenie propozycji Falkonera zakładającego liberalizację wpłynęłoby niekorzystnie na konkurencyjność polskich produktów mleczarskich na rynku międzynarodowym.

Słowa kluczowe: konkurencyjność, handel zagraniczny, rynek mleka, analiza symulacyjna
Kody JEL: D58, C68
Artykuł: PDF

Copyright © Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 1931-2017 ISSN 2300-5238